BULGU: Mevzuatına Uygun Olmayan Taşıt Kiralanması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından temin edilen araç kiralama hizmet alımı işinde yerli menşeili olmayan ve silindir hacmi 1600 cc’den yüksek araç kiralandığı görülmüştür.
237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 10’uncu maddesinin 11.02.2014 gün ve 6519 sayılı Kanun’un 2’inci maddesiyle değişik beşinci fıkrasında, “Bu Kanun kapsamında edinilecek taşıtların menşei, silindir hacimleri ve diğer niteliklerini belirlemeye ve sınırlamalar getirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.” hükmü yer almış, 11.02.2014 gün ve 6519 sayılı Kanun’un 21’inci maddesiyle yapılan değişikliğin nasıl olacağına ilişkin 2015/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 10.06.2014 gün ve 29026 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 237 sayılı Taşıt Kanunu Kapsamında Edinilecek Taşıtların Menşei, Silindir Hacimleri ve Diğer Niteliklerinin Belirlenmesine Dair 2014/6425 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1’inci maddesinde, 237 sayılı Taşıt Kanunu’na ekli (1) sayılı cetvelde ve son iki sırasında belirtilenler hariç olmak üzere (2) sayılı cetvelde yer alan makamlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar, koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunanlar ve idarelerin yurt dışı teşkilatları için yabancı menşeli binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilebileceği, bunların dışında hibe dâhil her ne suretle olursa olsun yabancı menşeli binek veya station- wagon cinsi taşıt edinilemeyeceği, birinci fıkra kapsamındaki makam ve hizmetler hariç olmak üzere, edinilecek binek veya station-wagon cinsi taşıtların silindir hacimleri 1.600 cc’yi geçemeyeceği, yerli muhteva oranı % 50’nin altında kalan taşıtların yabancı menşeli sayılacağı, 2’nci maddesinde, hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların menşei ve silindir hacimleri hakkında 1’inci madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.04.2006 tarihli ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 5’inci maddesinde, kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacının, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması olduğu, 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanun’un 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacağı, aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde, Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacminin 1600 cc’yi geçmeyeceği belirtilmiştir.
Belediyenin pazarlık ihale usulü veya doğrudan temin usulüyle hizmet alımı yaptığı 1 adet binek aracın 2018 model Skoda Super B Otomobil ve 1 adet binek aracın 2017 model Nissan X-TRAİL Otomobil olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar şartname ve sözleşmede ithal araç kiralanacağına dair ibare olmasa da, fiilen yerli araç yerine iki adet ithal araç kullanılmıştır. Asıl olanın şartnameye ve Bakanlar Kurulu kararına uygun araçların teslim alınarak kullanılmasıdır.
Belediye hizmetlerinde kullanılmak üzere 2 adet binek aracın sürücülü ve yakıtsız olarak 18 ay süre ile kiralanması işinin şartnamesinde araçlarda istenilen teknik özellikler
aşağıdaki şekilde belirtilmiştir.
| S.NO | Araç Tipi | Teknik Özellikleri | Adet | KM | Model Yılı |
| 1 | TİP 1 BİNEK OTOMOBİL |
SİLİNDİR HACMİ; En az 1450 cc, Motor Gücü; En az 110hp, YAKIT TİPİ: Dizel, VİTES TİPİ; otomatik GÜVENLİK DONANIM ; abs- fren destek sistemi-yokuş kalkış destek sistemi-sürücü, yolcu ve yan perde hava yastıkları, DONANIM VE EBAT ÖZELLİKLERİ; led ön farlar-asgari 45 lt yakıt deposu- araç boyu asgari 4600(mm)-asgari 16” jant-sedan binek otomobil | 1 | 35.000 km den fazla olmayacak | 2018 model ve üstü |
| 2 | TİP 2 BİNEK OTOMOBİL |
SİLİNDİR HACMİ: En az 1240 CC, MOTOR GÜCÜ: En az 95hp, YAKIT TİPİ: Dizel, VİTES TİPİ: manuel, GÜVENLİK DONANIM:abs,fren destek sistemi, sürücü ve yolcu ön hava yastığı, DONANIM ÖZELLİKLERİ: klima, radyo/mp3 çalar, asgari 15” jantlar, gövde rengi tampon, asgari 45lt yakıt deposu, araç boyu asgari 4500(mm), Suv otomobil | 1 | 35.000 km den fazla olmayacak | 2018 model ve üstü |
Görüleceği üzere şartnamede tanımlaması yapılan Tip 1 Binek Otomobil özelliğinde yerli araç bulunmamaktadır.
Araç kiralamaları neticesi teslim edilen ve kullanılan araçların Bakanlar Kurulu Kararlarında belirtilen esaslara uygun olması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Uyarınca Belediye Taşınmazlarının Kayıt İşlemlerinin Yapılmaması | 2018 | Yerine Getirilmedi |
Denetim Raporunun Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Bölümünde Bulgu 1’de yer verilmiştir. |
| 2018 Yılı Performans Programının Hazırlanmaması |
2018 | Yerine Getirilmedi |
Denetim Raporunun Kamu İdaresine Bildirilen Hususlar Bölümünde Bulgu 18’de tekrar yer verilmiştir. |
| Bazı Alım Işlerinin Kısımlara Bölünmesi |
2018 | Yerine Getirilmedi |
Denetim Raporunun Diğer Bulgular Bölümünde Bulgu 3’de tekrar yer verilmiştir. |
| Önceden Öngörülemeyen Olaylar Söz Konusu Olmadığı Halde Bazı Alım ve Yapım İşlerinin 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 21’nci Maddesinin İlk Fıkrasının “B” Bendi Kapsamında İhale Edilmesi | 2018 | Yerine Getirilmedi |
Denetim Raporunun Diğer Bulgular Bölümünde Bulgu 47’de tekrar yer verilmiştir. |
| Eğlence Vergisinin Takip ve Tahsilatının Yapılmaması |
2018 | Yerine Getirilmedi |
Denetim Raporunun Diğer Bulgular Bölümünde Bulgu 12’de tekrar yer verilmiştir. |
| Telekomünikasyon Alt Yapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedelinin Takip ve Tahsil Edilmemesi | 2018 | Yerine Getirilmedi |
Denetim Raporunun Diğer Bulgular Bölümünde Bulgu 52’de tekrar yer verilmiştir. |
| İndirim Konusu Yapılamayacak Katma Değer Vergisinin İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı’nda İzlenmesi | 2018 | Yerine Getirilmedi |
Denetim Raporunun Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Bölümünde Bulgu 2’de tekrar yer verilmiştir. |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir ilçe belediyesi tarafından kiralanan araçların mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. Kiralanan araçların yerli menşeli olmaması ve silindir hacminin 1600 cc’den yüksek olması, 237 sayılı Taşıt Kanunu ve ilgili Bakanlar Kurulu kararlarına aykırıdır. Belediyenin şartnamesinde belirtilen teknik özelliklere uygun yerli araçlar yerine ithal araçlar kullanılmıştır. Bu durum, kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının karşılanmasında bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde hareket edilmediğini göstermektedir. |