BULGU: Kompanzasyon Sisteminin Bakım, Onarım ve Arızalarının Zamanında Yapılmaması Nedeniyle Reaktif Enerji Bedelinin Ödenmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin elektrik sayaçlarına reaktif enerji miktarını ölçmek üzere kompanzasyon sistemini kurduğu, ancak sistemin bakım, onarım ve arızalarının zamanında yapılmaması nedeniyle ortaya çıkan reaktif enerji bedelinin Belediye tarafından ödendiği görülmüştür.
31.12.2015 tarihli ve 29579 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar’ın 13’üncü maddesinde, Tüketicilerin önce sistemden çektikleri (endüktif reaktif enerji) ve daha sonra sisteme verdikleri (kapasitif reaktif enerji) reaktif enerjiye ilişkin olarak belirlenen sınırların aşılması halinde reaktif enerji bedeli uygulanacağı belirtilmiştir.
Kurulu gücü 50 kVA’nın altında olan müşteriler, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde otuz üçünü aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde; kurulu gücü 50 kVA ve üstünde olanlar ise, çektikleri aktif enerji miktarının yüzde yirmisini aşan şekilde endüktif reaktif enerji tüketmeleri veya aktif enerji miktarının yüzde on beşini aşan şekilde sisteme kapasitif reaktif enerji vermeleri halinde reaktif enerji tüketim bedeli ödemektedir. Dolayısıyla tüketicilerin önce sistemden çektikleri (endüktif reaktif enerji) ve daha sonra sisteme verdikleri (kapasitif reaktif enerji) reaktif enerjiye ilişkin olarak belirlenen sınırların aşılması halinde reaktif enerji bedeli uygulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde; reaktif enerji bedelinin; sistemin bakım, kontrol ve arızalarının zamanında yapılmamasından kaynaklandığı ve bu nedenle de 2020-2021 yıllarında toplam 320.394,02 TL reaktif enerji bedeli ödenmek zorunda kalındığı tespit edilmiştir.
Tablo 22: Ödenen Reaktif Enerji Bedeli
| Ay | 2020 Yılında Ödenen Reaktif Enerji Bedelleri (TL) | 2021 Yılında Ödenen Reaktif Enerji Bedelleri (TL) |
| Ocak | – | 5.453,46 |
| Şubat | 8.363,33 | 4.581,92 |
| Mart | – | 13.725,97 |
| Nisan | – | – |
| Mayıs | 14.823,90 | 44.003,52 |
| Haziran | 9.753,58 | 16.575,24 |
| Temmuz | 12.051,74 | 53.331,99 |
| Ağustos | 18.872,00 | 6.589,49 |
| Eylül | 12.982,69 | 3.384,71 |
| Ekim | 7.560,57 | 19.518,63 |
| Kasım | 9.835,74 | 25.685,00 |
| Aralık | 7.597,98 | 25.702,56 |
| Toplam | 101.841,53 | 218.552,49 |
Sonuç olarak gereksiz olarak reaktif enerji bedeli ödenmesini önlemek için kompanzasyon sistemlerinin kurulmasından sonra da sistemin takibinin yapılması gerekmektedir. Belediye kompanzasyon sistemlerinin bakım, kontrol ve arızalarının zamanında yapılmasını sağlanmalıdır.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin elektrik sayaçlarına kurduğu kompanzasyon sisteminin bakım, onarım ve arızalarının zamanında yapılmaması nedeniyle 2020-2021 yıllarında toplam 320.394,02 TL reaktif enerji bedeli ödenmiştir. Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar gereği, belirlenen sınırların aşılması durumunda reaktif enerji bedeli uygulanmaktadır. Bu nedenle, sistemlerin bakım ve kontrolünün düzenli olarak yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |