BULGU: Çeşitli Taşınır Malların Alındığında Doğrudan Giderleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından satın alınan çeşitli ilk madde ve malzemeler ile demirbaşların alındığı anda giderleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “150 İlk madde ve malzeme” başlıklı 115’inci maddesinde; bu hesabın, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak veya tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzemelerin bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıklar için kullanılacağı, 116’ncı maddesinde ise tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemelerin bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmeliğin “255 Demirbaşlar hesabı” başlıklı 198’inci maddesinde ise; bu hesabın kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Belediye tarafından satın alınan taşınır malların ilgili varlık hesaplarına alınması, kullanıldıkça giderleştirimesi ve dayanıklı taşınırlar için faydalı ömrü boyunca amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak İdare tarafından yıl içerisinde satın alınan konteyner ve su sayacı gibi çeşitli ilk madde ve malzemeler ile demirbaşların ilgili varlık hesabına alınmadan giderleştirildiği görülmüştür.
Bu itibarla, Belediye tarafından edinilen ilk madde ve malzemeler ile dayanıklı taşınırların ilgili varlık hesabına alınması, ilk madde ve malzemeler kullanıma verildikçe, dayanıklı taşınırlar için ise faydalı ömrü boyunca her yıl amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş ve bulguda tespiti yapılan hususa ilişkin düzeltme kaydının yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu kayıt işlemi yılı geçtikten sonra yapıldığından, söz konusu hesaplar gerçek durumu yansıtmamaktadır.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir ilçe belediyesi tarafından satın alınan çeşitli ilk madde ve malzemeler ile demirbaşların, ilgili varlık hesaplarına alınmadan doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu varlıkların kullanıldıkça giderleştirilmesi ve dayanıklı taşınırlar için amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak, belediye tarafından yapılan düzeltme kaydı yıl sonrasında gerçekleştirildiğinden, hesapların gerçek durumu yansıtmadığı belirtilmiştir.