BULGU: Değer Hareketleri Sonuç Hesabının Denk Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Değer hareketleri sonuç hesabında geçmiş yıllardan devreden tutarların bulunması nedeniyle 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı borç bakiyesi vermektedir.
Sosyal Güvenlik Kurumu Muhasebe Yönetmeliği’nin 169’uncu maddesine göre; 51 Değer hareketleri hesap grubu, Kurumun muhasebe birimleri arasındaki nakit ve nakit dışı değer hareketlerine ait işlemlerin izlenmesi için kullanılmakta olup değer hareketleri, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak 510 Nakit Hareketleri Hesabı, 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı, 512 Proje Özel Hesabından Kullanımlar Hesabı ve 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabından oluşur.
510 Nakit Hareketleri Hesabı, muhasebe birimlerince, nakit fazlası olarak veya diğer muhasebe birimlerine nakit ihtiyacı olarak gönderilen paraların takibinde kullanılırken 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı, muhasebe birimlerinin birbirlerine gönderdikleri para ve kıymetler ile birbirleri adına nakden veya mahsuben yaptıkları tahsilat ve ödemelerin izlenmesi için kullanılır. Ayrıca, değer hareketleri hesap grubu içindeki hesapların yıl sonunda kalan bakiyelerinin izlenmesi için 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı kullanılarak malî yıl sonu itibarıyla muhasebe birimlerince bu hesaba kaydedilen tutarlar merkezde birleştirilir. Birleştirme sonucu, hesabın borç veya alacak bakiyesi vermesi durumunda hesabın denkliğinin sağlanması amacıyla Kurumca merkezde ve yerinde gerekli incelemeler yapılır.
SGK 2021 yılı geçici ve kesin mizanları incelendiğinde, 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının 217.347.724,96 TL borç bakiyesi verdiği, söz konusu tutarın yıl sonunda 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabına atılarak kapatıldığı, 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabının ise 1.402.399.421,23 TL borç bakiyesi verdiği görülmüştür. 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabının borç veya alacak bakiyesi vermesi durumunda, Kurumca merkezde ve yerinde gerekli incelemelerin yapılarak geçmiş yıllardan devreden tutarların nedenlerinin araştırılması ve hesabın denkliğinin sağlanması gerektiği halde hesap yıllar itibariyle devrederek borç bakiyesi vermeye devam etmektedir. Şöyle ki, SGK bilançosu incelendiğinde 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabının 2019 yılında 1.608.133.899,93 TL, 2020 yılında 1.185.051.696,27 TL, 2021 yılında ise 1.402.399.421,23 TL borç bakiyesi verdiği görülmektedir.
Muhasebe birimleri arası değer aktarımları hesaplarının yıl sonunda bakiye vermesi; değerlerin muhasebe birimleri arasında tam, niteliklerine uygun ve doğru olarak aktarılmadığını göstermektedir. Bu grup içindeki hesapların yıl sonunda kalan bakiyelerinin nedenlerinin araştırılarak işlemlerin sonuçlandırılmaması, aktarılan ya da gönderilen değerlerin alınmamasına, muhafaza edilmemesine, dolayısıyla ilgili oldukları hesapların gerçek durumu yansıtmamasına yol açacaktır.
Bu itibarla, değer hareketleri sonuç hesabında yer alan ve geçmiş yıllardan devreden tutarların kaynağının araştırılması ve ilgili hesaplara kaydedilerek hesabın denkliğinin sağlanması gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı, geçmiş yıllardan devreden tutarların varlığı nedeniyle 1.402.399.421,23 TL borç bakiyesi göstermektedir. SGK’nın muhasebe birimleri arasındaki değer hareketlerinin izlenmesi için kullanılan bu hesap, yıl sonunda borç veya alacak bakiyesi vermesi durumunda gerekli incelemelerin yapılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ancak, hesap yıllar itibarıyla devrederek borç bakiyesi vermeye devam etmektedir, bu da muhasebe birimleri arasında değerlerin doğru aktarılmadığını göstermektedir. |