Toplu İş Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması (Sayıştay)

BULGU: Toplu İş Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye ile Tüm Bel-Sen arasında imzalanan ve 01.04.2019-15.01.2020 döneminde geçerli olan Toplu İş Sözleşmesine konusu dışında hükümler konulduğu görülmüştür.
Toplu İş Sözleşmesinin;
“Sosyal çalışmalardan yararlanma” başlıklı 14’üncü maddesinde “Belediyenin mülkiyeti ve kendi varlıkları üzerinde kurulu olup, belediye ya da özel kurumlarca işletilen lojman, kamp, kreş etüt, spor, kültür ve benzeri tesislerden çalışanların eş ve çocukları ücretsiz olarak yararlanır.”
“Sosyal Haklar” başlıklı beşinci bölümünün “Diğer Haklar ve Ücretli İzinler” başlıklı 22’nci maddesinde de, “8 Mart Dünya Kadınlar Günü anısına işyerinde işleri aksatmayacak şekilde birim müdür veya amirinin uygun göreceği yıl içerisinde 1 (bir) gün kadın çalışanlar ücretli izinli sayılırlar.” hükümlerine yer verildiği görülmüştür.
Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceğine, 11.04.2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6289 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ un 33’üncü maddesiyle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK)’ye eklenen Ek 15’inci maddeyle izin verilmiş, yine aynı Kanun’un 22’nci maddesiyle de 4688 Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 32’nci maddesi başlığıyla birlikte bu doğrultuda değiştirilmiştir.
Buna göre, 27.6.1989 tarihli ve 375 sayılı KHK’nın Ek 15’inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilecektir.
Kanun hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere belediye başkanı ile sendika temsilcisi, sadece ödenecek olan sosyal denge tazminatının kanuni sınırlar içerisindeki miktarını tespit etmek üzere yetkilendirilmiştir.
Toplu İş Sözleşmesine konusu dışında hükümler konulmasının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarının, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %120 yasal sınırda ödenmekte olduğu olduğu ifade edilmiş olsa da bulguda Dünya Kadınlar Gününde izin verilmesi veya sosyal tesislerde personele indirim hakkı tanınması gibi hususların da sözleşmeye konulamayacağı ifade edilmekte, ancak gelen cevapta bu hususlara ilişkin bir açıklama bulunmamaktadır. Konunun takip eden denetim döneminde izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU