İhtiyati Tedbir Kararlarının Sözleşmede Yetkili Kılınan Mahkemeler Dışındaki Mahkemelerden Alınması (Sayıştay)

BULGU: İhtiyati Tedbir Kararlarının Sözleşmede Yetkili Kılınan Mahkemeler Dışındaki Mahkemelerden Alınması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Bazı özel sağlık hizmet sunucularının Sosyal Güvenlik Kurumu ile yapmış oldukları sözleşmeden doğan cezai hükümlere ve faturalarından yapılan kesintilere ilişkin olarak yetkisiz mahkemelerden aldıkları ihtiyati tedbir kararları Kurum alacakları üzerinde risk oluşturmaktadır.
Özel sağlık hizmet sunucuları ve SGK arasında yapılan sağlık hizmeti satın alım sözleşmesinin 17’nci maddesinde; sözleşmenin uygulanmasından doğan uyuşmazlıklarda, Ankara ili mahkeme ve icra müdürlüklerinin yetkili olduğu ifade edilmiştir. Fakat Ankara’da bulunan mahkemeler özel sağlık hizmet sunucularının açmış oldukları tedbir talepli davalarda genellikle ihtiyati tedbir kararı vermemektedir. Bu durumun farkında olan bazı özel sağlık hizmet sunucuları ise farklı illerdeki yetkisiz mahkemelerden tedbir kararları alma yoluna gitmektedirler.
Örneğin Malatya’da bulunan bir özel hastane ile ilgili olarak müfettiş raporlarına istinaden hastaneye yapılacak ödemelerin durdurulması kararı alınmış, müfettişler tarafından tespit edilen 44.704.126,82 TL tutarındaki kurum zararı ve cezai şarta ilişkin olarak hastaneden tahsil işlemleri başlatılmıştır. Fakat söz konusu işlemlerle ilgili hastane tarafından önce Malatya’daki mahkemeye tedbir kararı almak için başvuruda bulunulmuş, Malatya’da bulunan mahkeme tarafından yetkisizlik kararı verilmiş, daha sonra Ankara’daki mahkemeye başvuruda bulunulmuş, Ankara’da bulunan ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi tedbir talebini reddetmiş ve bunun üzerine sözleşme uyarınca yetkili olmayan İstanbul’daki mahkemelere başvuruda bulunularak İstanbul’daki mahkemeden tedbir kararı alınmıştır. Nitekim benzer uygulamayı yapan hatta aynı anda aynı ilde ve farklı illerde bulunan mahkemelere birden fazla başvuru yapan hastaneler bulunmaktadır.
Özel sağlık hizmet sunucularının almış oldukları ihtiyati tedbir kararları ile esastan açılan dava sonuçlanıncaya kadar sözleşmeden doğan yaptırımların uygulanması durmakta ve yaptırımlar uygulanamamaktadır. Esas davalarla birlikte devam eden ihtiyati tedbir kararları süresince; bazı hastaneler SGK’ya olan borçlarını ödemeden kapanmaktadır. Özellikle sözleşmesi sona ermiş ve Kurumdan herhangi bir alacağı kalmamış sağlık hizmet sunucularından yapılacak tahsilat ise imkânsız hale gelmektedir. Nitekim mahkemeden tedbir kararı aldıktan sonra SGK’daki tüm alacaklarını tahsil edip faaliyetlerini sonlandıran Tekirdağ’daki bir hastaneden 12.324.297,32 TL Kurum alacağı bulunmaktadır.
Sonuç olarak, Kurumun özel sağlık hizmet sunucularından alacaklarının tahsil edilebilmesi için; özel sağlık hizmet sunucuları ile yapılan sözleşmelerde teminat alınması, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 88’inci maddesinin 20’nci fıkrasında prim alacaklarının tahsilinde şirket ortakları ve yöneticilerin SGK’ya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğu gibi sağlık hizmeti satın alım sözleşmesinden doğan alacakların tahsilinde de şirket ortakları ve yöneticilerin SGK’ya karşı müşterek en ve müteselsilen sorumlu tutulması ve SGK’ya mevzuata aykırı işlem fatura edilmesine neden olan doktorların da sağlık hizmet sunucuları ile birlikte bu alacaklardan sorumlu tutulmasına ilişkin yasal düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.