BULGU: Çukurova Kalkınma Ajansı Tarafından Bir Kamu İdaresine Yapılan Bina Tahsisi İşleminin Hukuki Dayanağının Bulunmaması ve Bazı İşlemlerin Eksik Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Kalkınma Ajansı
2016 yılında Çukurova Kalkınma Ajansı tarafından yaptırılan hizmet binasının (ek bina), 01.04.2016 tarihinde Yönetim Kurulu’nun kararına istinaden Genel Sekreterlikçe düzenlenen bir protokole dayanılarak TÜİK Adana Bölge Müdürlüğüne tahsis edildiği, ancak bu konuda yasal boşluk bulunduğu ve yapılan işlem/kayıtlarda bazı eksiklikler olduğu tespit edilmiştir
a) Kalkınma Ajansları için taşınmaz tahsisine izin, yetki veren ve buna ilişkin esasları belirleyen bir hukuki düzenleme bulunmaması:
Tahsis işleminin yapıldığı 2016 yılında yürürlükte olan 5449 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde, taşınır ve taşınmaz mal alımı, satımı ve kiralanması ile hizmet alımına karar verme yetkisinin yönetim kuruluna ait olduğu belirtilmiş olup tahsise ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. 5449 sayılı Kanun’un çoğu maddesi 15.07.2018 tarihinde yayınlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yürürlükten kaldırılmış ve Kararnamenin 184-207’maddelerinde Kalkınma ajansları mevzuatı düzenlenmiştir. 4 sayılı Kararnamenin 194’üncü maddesinde de yönetim kurulunun görevleri arasında taşınmaz mal alımı, satımı ve kiralanmasına karar vermek yer almış olup tahsise ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
5018 sayılı Kanun’a tabi kurumların mülkiyetinde bulunan taşınmazların devir ve tahsisine ilişkin düzenleme Kanunun 45 ve 47’nci maddelerine dayanılarak çıkartılan “ Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik” ile yapılmış olmasına karşın 5018 sayılı Kanuna tabi olmayan Kalkınma Ajansları için taşınmaz tahsisine izin, yetki veren ve buna ilişkin esasları belirleyen bir hukuki düzenleme bulunmamaktadır.
Bu haliyle, Çukurova Kalkınma Ajansının, mülkiyetindeki taşınmazı başka bir kamu kurumuna tahsis etmesinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır
b) Tahsis edilen binanın muhasebe işlemlerinde belirsizlik bulunması:
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde; tahsis edilen taşınmazların birikmiş amortismanı ile birlikte tahsis yapılan kamu idaresine aktarılacağı, tahsis yapılan kamu idaresinin muhasebe birimi tarafından 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar hesabına giriş yapılarak amortisman ayrılmaya devam edileceği hükme bağlanmıştır. Tahsis eden kamu idaresinde ise 252.02 Tahsis Edilen Taşınmazlar hesabına alacak yazılmak suretiyle taşınmaz hesabından düşüleceği belirtilmiştir. TÜİK tarafından 24.05.2017 tarih ve 20170047286 numaralı yevmiye ile ilgili bina 3.295.000 TL bedel ile 250.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar hesabına kaydedilmiştir. TÜİK tarafından ilgili kaydın yapılması zorunluluğu olmakla birlikte Ajansın ilgili mevzuata tabi olmaması nedeniyle binanın ilgili hesaptan düşülememesi ve amortisman ayrılmaya devam edilmesi mükerrerliğe neden olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında taşınır ve taşınmaz mal alımı, satımına karar vermeye yetkili organ olan yönetim kurulunun tahsis işlemini yapmaya evleviyetle yetkili olacağının değerlendirildiği belirtilmekle birlikte bulgumuzda açıklandığı üzere kalkınma ajansları mevzuatında taşınmaz mal alım ve satımına ilişkin verilen yetkinin tahsis işlemini kapsamadığı değerlendirilmektedir.
Temelde yapılan tahsis işlemine, ikincil olarak da yukarıda açıklanan eksiklik ve boşlukların giderilerek, işlemin tüm yönleriyle hukuki zemine oturtulması için kalkınma ajanslarının tabi olduğu mevzuat temelinde gerekli değerlendirme ve düzenlemelerin yapılması uygun olacaktır.
| ÖZET: Çukurova Kalkınma Ajansı tarafından 2016 yılında TÜİK Adana Bölge Müdürlüğü’ne tahsis edilen hizmet binası işleminin hukuki dayanağının bulunmadığı ve bazı işlemlerin eksik yapıldığı tespit edilmiştir. 5449 sayılı Kanun ve 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, kalkınma ajanslarının taşınmaz tahsisine ilişkin düzenlemeler içermemekte, bu durum hukuki belirsizlikler yaratmaktadır. Ayrıca, tahsis edilen binanın muhasebe işlemlerinde de belirsizlikler mevcut olup, ilgili mevzuatın eksikliklerinin giderilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |