BULGU: Taşınmaz Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

Başkanlığa ait taşınmazların kayıt işlemlerinin ilgili mevzuata uygun olarak tamamlanmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerine ait taşınmazlar, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda kamu kaynakları arasında sayılmıştır. Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi ve kullanılması ve bu kaynakların kayıt ve muhasebe işlemlerinin mali saydamlığı ve hesap verilebilirliği sağlayacak şekilde yapılması Kanun’un üzerinde önemle durduğu hususlar arasındadır.
Taşınmaz malların kaydının yapılması noktasında Kanunun 44’ncü maddesi ile ayrıntılı düzenlemeler Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmeliğe bırakılmıştır. Bu yetki kapsamında, 5018 sayılı Kanun kapsamında bulunan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen yönetmelik “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” adıyla 2006 yılında Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu Yönetmelik genel olarak, kamu idarelerine ait taşınmazların miktar ve değer olarak takip edilebilmesi amacıyla rayiç değerleri üzerinden kayıt altına alınmasını, taşınmazların giriş ve çıkış işlemlerine ilişkin kayıtların yapılmasını, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili sorumlulukları, taşınmazların idarenin mülkiyetinde, kullanımında veya yönetiminde olmasına göre, taşınmaza ilişkin ayrıntılı bilgileri içeren formlara kaydedilmesini, bahsi geçen formların konsolide edilerek mali hizmetlerin birimince icmal cetvellerinin oluşturulmasını, taşınmazlara bir numara verilerek her bir numaralı taşınmaz için ayrı dosya açılmasını ve bu dosyaların taşınmaz ile ilgili bilgi ve belgeleri içermesi, kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirine uygun olmayan taşınmazların cins tashihi işlemlerinin yapılması, taşınmazların niteliğinde, miktarında, hukuki durumunda, değerinde meydana gelen
değişikliklerin belli süre içinde ilgili yerlere bildirilmesi ve buna ilişkin yeni kayıtların yapılması hususlarını düzenlemektedir.
Ancak yapılan incelemede, bahsi geçen Yönetmelik’in amir hükümleri karşısında; taşınmazlara ilişkin olarak değer tespit çalışmalarının yapılmadığı, bahsi geçen formların ve taşınmaz icmal cetvellerinin düzenlenmediği, kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirine uygun olmayan taşınmazların cins tashihi işlemlerine başlanılmadığı, taşınmazların numaralandırılmadığı, Yönetmelik’in öngördüğü biçimde dosyalama işlemlerinin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 5018 sayılı Kanun’da kamu kaynağı olarak sayılan taşınmazlara ilişkin iş ve işlemlerin hukuka uygun yürütülmesi, bunların etkin olarak kullanılması ve hesap verilebilirliği sağlayacak şekilde kayıt altına alınarak raporlanmasını teminen, taşınmazların kayıt işlemlerinin Yönetmelik çerçevesinde tamamlanması gerekmektedir.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı’na ait taşınmazların kayıt işlemleri mevzuata uygun olarak tamamlanmamıştır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun kullanımını vurgulamakta ve taşınmazların kaydına ilişkin düzenlemeleri içermektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, taşınmazlara ilişkin değer tespit çalışmaları, formların düzenlenmesi ve cins tashihi işlemleri gibi önemli işlemlerin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle, taşınmazların kayıt işlemlerinin Yönetmelik çerçevesinde tamamlanması gerekmektedir.