Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Amacıyla Yapılması Gereken Satış İşlemlerinin Yapılmaması (Sayıştay)

BULGU: Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Amacıyla Yapılması Gereken Satış İşlemlerinin Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı – YİKOB

İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı(YİKOB) mülkiyetinde bulunan lojmanların 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine aykırı olarak satışının yapılmadığı tespit edilmiştir.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 273’üncü maddesi ile büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde valiye bağlı olarak kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları kurulmuş; yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığının sevk ve idaresinin, vali veya vali tarafından görevlendirilen vali yardımcısı tarafından yerine getirileceği ifade edilmiştir.
4706 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde “(Ek fıkra: 28/11/2017-7061/58 md.) Savunma, güvenlik, adalet ve istihbarat hizmetlerini yürüten personel tarafından kullanılanlar hariç olmak üzere, ..kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları hariç özel kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmuş diğer kamu idarelerinin, .. mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan kamu konutları ekonomiye kazandırılır. Buna ilişkin her türlü iş ve işlemin yürütülmesinde mahalli idarelere ait konutlar için ilgili idareler, diğerleri için Bakanlık yetkilidir…
(Ek fıkra: 28/11/2017-7061/58 md.) Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulan kamu konutları bağımsız bölümler halinde, üzerinde kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmamış kamu konutu bulunan taşınmazlar ise üzerindeki yapılarla birlikte bir bütün olarak, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda yer alan hükümler çerçevesinde ihale yoluyla satılır…
(Ek fıkra: 28/11/2017-7061/58 md.) İhale yapıldığı tarihte görev, sıra ve hizmet tahsisli ve kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulan kamu konutlarında oturanlar, ikamet ettikleri kamu konutunu öncelikli olarak satın alma hakkına sahiptirler. İhale bedeli öncelikli alım hakkı sahibi tarafından peşin veya taksitli olarak ödenebilir, peşin olarak ödenmesi halinde yüzde on indirim uygulanır.
(Ek fıkra: 28/11/2017-7061/58 md.) Yapılan ihale sonucunda oluşan ihale bedeli, öncelikli satın alma hakkı bulunanlara tebliğ edilir. Öncelikli alım hakkı sahibinin, içerisinde oturduğu kamu konutunu bu bedeli üzerinden satın almak istemesi ve tebligattan itibaren onbeş gün içerisinde ihale bedelini peşin ödemesi veya peşinatı ödeyerek taksitli satış sözleşmesi düzenlemesi halinde bu durum, en yüksek teklif veren istekliye bildirilir. Ancak, öncelikli satın alma hakkı sahibinin aynı süre içerisinde kamu konutunu satın almak istemediğini bildirmesi, bu süre içerisinde herhangi bir bildirimde bulunmaması ya da yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, en yüksek teklif veren istekliye tebligat gönderilerek ihale bedelini peşin veya taksitle ödemesi gerektiği bildirilir. Bu durumda kamu konutunda oturana tebligat yapılarak konutu iki ay içerisinde tahliye etmesi istenir ve konutun tahliyesi sağlanır.
(Ek fıkra: 28/11/2017-7061/58 md.) Kamu konutlarının ekonomiye kazandırılmasına ilişkin işlemlerde ilgili kurum ve kuruluşlar; Bakanlık tarafından istenen her türlü bilgi ve belgeyi vermeye, yapılacak işlemleri kolaylaştırıcı her türlü tedbiri almaya ve Bakanlık tarafından yapılması istenilecek iş ve işlemleri yapmaya yükümlüdür.
(Ek fıkra: 28/11/2017-7061/58 md.) Kamu konutlarının ekonomiye kazandırılmasında ihale bedelinin taksit süresi, sayısı, uygulanacak faiz oranı ve diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye mahalli idarelere ait konutlar için ilgili idareler, diğerleri için Bakanlık yetkilidir.” Denilmektedir.
17.04.2018 tarih ve 30394, 29.09.2019 tarih ve 30903 sayılı R.G. yayımlanan sırasıyla 385 ve 394 sıra numaralı Mili Emlak Genel Tebliğlerinde Kanunda yer alan hükümler tekrarlanmış ve kanun uyarınca detaylandırılmıştır.
Bu itibarla, Kanun kapsamında bulunan YİKOB’a ait lojmanlardan 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu uyarınca özel tahsisli olanlar dışındakilerin, satış işleminin gerçekleştirilmesi amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne bildirilerek satılması ve satış bedelinin mevzuatında yer alan bütçelere kaydının yapılması gerekir.
Kamu idaresi tarafından lojman olarak kullanılmakta olan mevcut taşınmazların satışının yapılmamış olmasına ilişkin ileri sürülmüş olan hususlar, yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinde karşılık bulmamaktadır. Zira YİKOB mahalli idare olmadığından özel tahsisli olanlar dışındaki lojmanların satış işleminin gerçekleştirilmesi amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne bildirilerek bu Müdürlükçe Kanuna uygun hale getirilerek (bağımsız bölümler veya bütün olarak) satış işleminin yapılması ve ekonomiye kazandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.