Bağlı Kuruluştan Olan ve Vadesinde Tahsil Edilemeyen Alacakların Muhasebeleştirme Usulünün Nasıl Olması Gerektiği (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporları

Ankara Büyükşehir Belediyesinin, bağlı kuruluşu olan EGO Genel Müdürlüğünden 31.12.2019 tarihi itibari ile 3.627.353.219,49-TL uzun vadeli alacağı olduğu ancak bu tutarın kısa vadeli 132-Kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında takip edildiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 232-Kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabının niteliğinin anlatıldığı 173’üncü maddesinde, bu hesabın ilgili mevzuatına dayanılarak bir yıldan uzun süreyle nakit olarak verilen borçlardan kaynaklanan alacakların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere, Belediye’nin EGO Genel Müdürlüğünden olan ve bir yıldan uzun vadede geri almayı planladığı alacaklarını 232- Kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında takip etmesi gerekmektedir.

Tablo 4: EGO Genel Müdürlüğünden Olan Alacakların Yıllar İtibari İle Durumu

 Tarih 31.12.2017 (TL) 31.12.2018 (TL) 31.12.2019 (TL)
Alacak Tutarı 2.419.424.980,15                2.576.930.223,68               3.627.353.219,49

Tablo 5: EGO Genel Müdürlüğünün Faaliyet Sonuçlarını Gösterir Tablo

Yıllar Gelirler (TL) Giderler (TL) Dönem Net Zararı (TL)
2016 483.057.755,02 737.172.121,31 -254.114.362,09
2017 490.946.633,68 744.314.059,64 -253.367.425,96
2018 734.229.824,58 974.004.449,45 -239.774.624,87

Bunun yanı sıra yukarıdaki tablolardan, EGO Genel Müdürlüğünden olan alacakların yıllar itibari ile sürekli artış gösterdiği ve bu alacakların Genel Müdürlüğün sürekli zarar etmesinden dolayı tahsil kabiliyetinin düşük olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, 5216 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesinde, Ankara Büyükşehir Belediyesinin bağlı kuruluşu olan EGO Genel Müdürlüğüne yardım edebileceği öngörüldüğünden, bu Kurumdan olan alacakların bir mutabakat üzerine kapatılabileceği de değerlendirilmektedir. Bu suretle her iki kuruluşun mali tablolarında da yer alan ve yukarıdaki veriler dikkate alındığında tahsil edilemeyecek nitelikte olduğu görülen bu tutarlar mali tablolardan çıkarılabilecek ve mali tabloların paydaşlara doğru bilgi sunması temin edilecektir.

Sonuç olarak, Ankara Büyükşehir Belediyesi 2019 yıl sonu bilançosunda, bir yıl içinde  tahsil edilecek alacaklar arasında yer verilen ve dönen varlıklar hesap grubunun yaklaşık %40’ını oluşturan 3.627.353.219,49-TL’nin,  uzun vadeli 232-Kurumca verilen borçlardan alacaklar hesabında izlenmesi gerekmektedir. 2020 yılının Haziran ayında bulgumuz doğrultusunda gerçekleştirilen muhasebe kaydının, 2019 yıl sonu bilançosu üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.

ÖZET: 2019 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Ankara Büyükşehir Belediyesinin EGO Genel Müdürlüğü’nden 31.12.2019 itibarıyla 3.627.353.219,49 TL uzun vadeli alacağı olduğunu, ancak bu tutarın kısa vadeli alacaklar hesabında takip edildiğini belirtmektedir. Mevzuat gereği, bu alacakların uzun vadeli borçlar hesabında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. EGO Genel Müdürlüğü’nün sürekli zarar etmesi nedeniyle alacakların tahsil kabiliyetinin düşük olduğu, dolayısıyla bu alacakların mali tablolardan çıkarılabileceği değerlendirilmektedir.