Ön ödeme işlemi olan kredinin nakden kullanılması (Sayıştay)

Belediyeye ait ön ödeme işlemlerinin incelenmesi sırasında, 1.336.430 TL tutarındaki kredi işlemlerinin avans gibi değerlendirilerek nakden kullanıldığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun, Ön ödeme başlıklı 35’inci maddesinde,

“Madde 35-(Değişik birinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve karşılığı ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen haller ile gerçekleştirme işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek ivedi veya zorunlu giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir. Verilecek avansın üst sınırları merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir. 

…”

denilmektedir.

2013 yılı Bütçe Kanununda Harcama Yetkilisi Mutemedi Avans sınırı büyükşehir belediyesi sınırları içindeki ilçeler için 1.050 TL olarak belirlenmiştir. 

Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ön ödemeyle ilgili 112’inci maddesinde,

“… 

1. c) Kredi işlemleri

Mutemetler için tespit olunan avans sınırlarını aşan giderler için, yeterli ödeneği bulunmak koşulu ile dairesinin göstereceği lüzum üzerine mutemetler adına herhangi bir banka veya muhasebe birimi  nezdinde kredi açtırılabilir. Açılacak krediler için dairesince düzenlenecek “muhasebe işlem fişi” ne; yapılacak hizmetin niteliği, açılması istenilen kredinin tutarı, bütçe tertibi, hangi banka nezdinde ve kimin adına açılacağına ilişkin açıklamalar ile mutemedin tatbik imzasını gösterir dairesince onaylı iki adet sirküler bağlanarak muhasebe yetkilisine verilir. İşin niteliğine, toplu veya ayrıntılı oluşuna göre mutemede imza karşılığında yeteri kadar kredi ödeme emri (Örnek-54) verilir. Verilen kredi ödeme emrinin yaprak sayısı ile numaraları, nezdinde kredi açılan bankaya bildirilir ve mutemedin imza sirkülerinden biri gönderilir. Kredi ödeme emirleri, mal alındıkça veya hizmet gördürüldükçe mutemetlerce düzenlenir. Birinci parçası parasını almak üzere alacaklıya verilir; ikinci parçası tahakkuk belgelerine bağlanır. Dipkoçanı olan üçüncü parça ise sonradan mahsup belgeleriyle birlikte muhasebe yetkilisine verilir. Adına kredi açılan mutemet, krediden kendi adına kredi ödeme emri düzenleyip para alamaz. Bu husus muhasebe yetkilisince, nezdinde kredi açılan bankaya bir yazı ile bildirilir. Devlet Malzeme Ofisinden veya diğer kamu kuruluşlarından yapılacak satın almalar için açılacak kredilerde para, gönderme emri ile doğrudan ilgili kuruluşun hesabına aktarılacağından kredi ödeme emri kullanılmaz. Açılan kredi tutarının harcanmayan kısmının, kurum hesabına aktarılması mal veya hizmet satın alınan ilgili kuruluşa bildirilir.

…”

denilmektedir.

Avans, işi yapacak, mal veya hizmeti sağlayacak olan kişi veya kuruluşa ödenmek  üzere, doğrudan mutemede verilir. Fakat harcama yetkilisi tarafından kredi şeklinde ön ödeme yapılması uygun görülen giderler ile avans sınırlarını aşan giderler için kredi açılabilir. Dairesinin göstereceği lüzum ve harcama yetkilisinin onayı ile mutemetler adına banka veya muhasebe birimi nezdinde kredi açtırılabilir. Kredi mutemede nakden verilmez veya şahsi hesabına aktarılmaz. Harcama yetkilisi mutemedi adına açılan kredi tutarı, muhasebe birimince doğrudan kuruluşun banka hesabına aktarılır. 

Kredi işlemlerinde bu hükümler doğrultusunda mutemetlere elden para verilmesi uygulamasına son verilmesi sağlanmalıdır.

Kamu idaresi cevabında: Bulguda belirtilen konuyla ilgili olarak Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerekli işlemlerin gerçekleştirildiğini belirtmiştir.

Sonuç olarak: Konuyla ilgili olarak Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerekli işlemlerin yapıldığı ifade edilmiş olmakla birlikte 2013 yılı içinde 160 iş Avans ve Kredileri hesabında görülen 1.336.430 TL kredi avans gibi değerlendirilerek kullanılmıştır.