Bulgu Künyesi:
- Denetim Yılı: 2021
- Denetlenen Kurum: İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB)
- İlgili Mevzuat:
- 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Madde 273)
- Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği (Madde 15)
- Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği (Madde 181)
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Tespit Edilen Eksiklik:
Denetim sürecinde İzmir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nın ortağı olduğu bazı şirketlerin muhasebe kayıtlarının tutulmadığı ve bu nedenle mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nın pay sahibi olduğu şirketler mali tablolarda görünmediği için finansal raporların eksik ve hatalı olduğu değerlendirilmiştir.
Mevzuat Çerçevesinde Değerlendirme:
- 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 273. maddesi uyarınca, YİKOB’lar kamu tüzel kişiliğine sahip ve özel bütçeli kuruluşlardır.
- Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 15. maddesi gereğince, muhasebe işlemlerinin Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun şekilde yürütülmesi gerekmektedir.
- Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181. maddesi, kamu idarelerinin mal ve hizmet üreten kuruluşlara yaptıkları yatırımları, sağlanan kâr ve zararları mali kayıtlarda göstermelerini zorunlu kılmaktadır.
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında, şirket ortağı olan kuruluşların rüçhan haklarını kullanabilmeleri, yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri ve mali tablolarının doğru bilgi sunabilmesi için bu payların muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
İdarenin Açıklaması ve Yapılan Düzeltmeler:
İzmir YİKOB, 29/04/2022 tarihli ve 78275 sayılı yazısıyla şirket paylarının bildirildiğini ve bu pay bedellerinin muhasebe kayıtlarına 10.05.2022 ve 17.05.2022 tarihli yevmiyelerle işlendiğini beyan etmiştir. Ancak, bu kayıtların denetim yılı olan 2021’de yapılmamış olması nedeniyle finansal raporlamada eksiklik oluştuğu görülmüştür.
Öneriler:
- Mali Kayıtların Güncelliği Sağlanmalı:
- YİKOB, ortağı olduğu şirketlere ait payları düzenli olarak muhasebeleştirmeli ve mali tablolarını doğru şekilde hazırlamalıdır.
- İç Kontrol Mekanizması Güçlendirilmeli:
- Bundan sonraki yıllarda benzer hataların önüne geçmek için muhasebe ve raporlama süreçlerinde düzenli denetim yapılmalıdır.
- Kurumsal Yapılanma ve Uzman Desteği Sağlanmalı:
- Şirket payları ve iştiraklerin takibini sağlamak amacıyla Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı bünyesinde “İşletme İştirakler Müdürlüğü” kurulmalı veya Ticaret İl Müdürlüğü’nden uzman kişiler görevlendirilmelidir.
- Rüçhan Hakları ve Mali Haklar Takip Edilmeli:
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan doğan hak ve yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi için şirket ortaklıkları konusunda uzman birim veya personel tahsis edilmelidir.
Sonuç:
Denetim sonucunda, İzmir YİKOB’un ortağı olduğu şirketlerdeki paylarına ilişkin mali kayıtlarda eksiklikler bulunduğu, bu eksikliklerin 2022 yılında giderildiği ancak 2021 yılı mali tablolarında hatalara yol açtığı belirlenmiştir. Benzer eksikliklerin önlenmesi için, muhasebe kayıtlarının zamanında yapılması ve kurumsal takip mekanizmalarının oluşturulması gerekmektedir.