Hizmet alımı ihalesinde mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin idari şartname hükmünün, Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırı olarak düzenlenmesi (Sayıştay)

           14.11.2011 tarihinde 1.495.000,00 TL bedel ile istanbul Ulaşım Sanayi ve Ticaret A.ġ.’ne ihale edilen “Ulaşım Türleri Arası Entegrasyonun Sağlanarak Toplu Ulaşım Sistemlerinin Rehabilitasyonu işi” hizmeti alımına ilişkin mesleki ve teknik yeterlik kriterinin, Yönetmelik hükmüne aykırı olarak belirlendiği görülmüştür.  

             Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesi üçüncü fıkrasında; iş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği ifade edilmektedir.

             Her ne kadar, yönetmeliğin 39 uncu maddesinin dördüncü fıkrası hükmüne göre, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67 nci maddesi uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i hesaplanarak yeterlik kriterinin tespit edileceği öngörülmüşse de, bahse konu hizmet alımı işinin 5393 sayılı Kanunun 67 nci maddesi kapsamında ihale edilmemesi nedeniyle, % 20 oranının esas alınması mümkün değildir.

             Söz konusu işe ait idari şartnamenin ise yönetmelik hükmüne uygun olarak

düzenlenmediği tespit edilmiştir. idari ġartnamenin 7.5.1. maddesinde; istekli tarafından teklif edilen bedelin %20’sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 39’uncu maddesi hükmü uyarınca teklif edilen bedelin  % 25’i ile % 50’si aralığında belirlenmesi gerekirken Yönetmelik hükmüne aykırı bir şekilde %20 olarak belirlendiği görülmüştür.

            Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 14’üncü maddesi idarenin, uygulayacağı ihale usulüne ilişkin bu yönetmelik ekinde yer alan tip idari şartnameyi esas alarak idari şartnameyi hazırlayacağı tip idari şartnamede boş bırakılan veya dipnota alınan hususların, işin özelliğine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenleneceği hususunu hüküm altına almaktadır.

           Yukarıda belirtilen gerekçelerle, ihale dokümanı içerisinde yer alan idari şartname hükmünün, Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğine aykırı olarak düzenlenmiş olduğu anlaşılmaktadır.

  Kamu idaresi cevabında: “iş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’inden az ve % 50’sinden fazla olmamak üzere idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği ifade edilmektedir. Yine yönetmeliğin 39. maddesinin dördüncü fıkrasında 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerde iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i hesaplanarak yeterlik kriterinin belirleneceği ifade edilmiştir.

Bu nedenle söz konusu ihalenin, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri” başlıklı 67. maddesinde belirtilen işlerden “…toplu ulaşım ve taşıma hizmetleri…”  kapsamında değerlendirildiği ve işin süresinin de 450 (dörtyüzelli) gün olduğu görüldüğünden yukarıda da belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde iş deneyim oranının %20 olarak belirlenmiştir.” denilmektedir.

   Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında; bulguda belirtilen ihale konusu hizmet alımına ilişkin mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak teklif edilen bedelin 5393 sayılı Belediye

Kanunu’nun 67 nci maddesi uyarınca Hizmet Alımı ihale Uygulama Yönetmeliği’nin 39 uncu maddesi dördüncü fıkrasında belirlenen oranın 4/5’i oranında (%20) hesaplandığı ifade edilerek bulguda belirtilen görüşe iştirak edilmemektedir.

          Ancak,  iş deneyimine ilişkin oranların dördüncü fıkrada belirlenen oranın,  4/5’i hesaplanarak yeterlik kriterinin tespit edilmesi mümkün değildir. Bu oranın uygulanabilmesi için bahse konu hizmet alımı işinin, 5393 sayılı Kanunun 67 nci maddesi uyarınca gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri kapsamında ihale edilmesi gerekmektedir. 

          5393 sayılı Kanunun 67 nci maddesi uyarınca gelecek yıllara yaygın hizmet ihalesinin yapılması ise Büyükşehir Belediye Meclisinin kararı ile uygulamaya konulmaktadır. Nitekim kamu idaresi cevabında meclis kararı ile ilgili olarak herhangi bir bilgi veya belgeye yer verilmediği ve dolayısıyla bahse konu hizmet alımı ihalesinin 67 nci madde kapsamında ihale edilmediği açıkça görülmektedir.

          Kamu idaresinin bundan sonra yapacağı ihalelerde bu ve benzeri ihale mevzuatına aykırı işlemlerin önlenmesi maksadıyla daha özenli davranmasının uygun olacağı düşünülmekte olup, konunun takip eden denetim dönemlerinde izlenmesine devam edilecektir.