ÖZET: **BULGU: Kiraya Verilen Alanların Denetim Eksiklikleri**

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, kiraya verilen alanların sözleşme şartlarına uygun kullanılıp kullanılmadığını denetleyen bir mekanizmanın eksik olduğunu ortaya koymuştur. Kira sözleşmesinin 9, 24 ve 25’inci maddeleri, idarenin gerekli gördüğünde taşınmazların işleyişini, malzeme kalitesini ve sağlık açısından zararlı unsurları kontrol etme yetkisini tanımaktadır. Ayrıca, denetimlerde tespit edilen eksikliklerin belirlenen süre içinde giderilmemesi durumunda sözleşmenin tek taraflı olarak feshedilebileceği belirtilmiştir.

Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü, kiraya verilen taşınmazların hijyen, sağlık, gıda güvenliği ve yangın önlemleri gibi konularda detaylı düzenlemelere sahip olduğunu ifade etmektedir. Ancak, bu düzenlemelerin uygulanmasına yönelik denetim süreçleri hakkında net bir çerçeve bulunmamaktadır. Kafe, lokanta ve tuhafiye gibi kiralanan alanlar için herhangi bir denetim gerçekleştirilmediği ve dolayısıyla kiracılara yönelik yaptırımların uygulanmadığı tespit edilmiştir.

Bu bağlamda, gelecekteki kira sözleşmelerinde denetim sıklığı, yetkilendirilmiş bir komisyonun oluşturulması ve denetim sonuçlarına dayalı raporlamaların yapılması gibi unsurların yer alması önerilmektedir. Böylece, hijyen ve güvenlik standartlarının sağlanması yönünde önemli adımlar atılabileceği düşünülmektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, kiraya verilecek alanlarla ilgili sözleşmelerde denetim mekanizmalarının düzenlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Kiraya Verilen Yerlerin Şartname ve Sözleşme Hükümlerine Uygun Şekilde Kullanılıp Kullanılmadığına İlişkin Denetimlerin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Kiraya verilen yerlerin, sözleşmede öngörülmesine rağmen denetimlerinin yapılmadığı görülmüştür.

Kira sözleşmesinin 9, 24 ve 25’inci maddelerinde; İdarenin gerekli gördüğü zamanlarda taşınmaz yerinin işleyişini, kullanılan malzemenin kalitesini, sağlığa zararlı olup olmadığının tespitini ve fiyatlarını kontrol etmek hak ve yetkisine haiz olduğu, yapılacak denetimler sonucunda tespit edilen eksikliklerin yine İdarece belirlenecek süre içinde giderilmemesi durumunda sözleşmenin tek taraflı olarak feshedileceği hüküm altına alınmıştır.

Şırnak Üniversitesi Rektörlüğü hüküm ve tasarrufundaki taşınmazlara ait kira şartnamesinin “Özel Şartlar” bölümünde işletmecilerin uyması gereken hijyen, sağlık, kıyafet, gıda güvenliği, yangın ve kazalardan korunma önlemleri ve ekipmanlarına ilişkin ayrıntılı hükümlere yer verilmiştir.

Diğer yandan, yukarıda belirtilen düzenlemelerde bir denetim öngörülmüş olmakla birlikte denetimin işleyişine, periyoduna, kimler tarafından ve ne şekilde gerçekleştirileceğine ilişkin açık hüküm ve ifadelere yer verilmemiştir.

Üniversitenin hüküm ve tasarrufundaki taşınmazlardan kiraya verilenlerin yerlerin (kafe, lokanta, tuhafiye vb.) şartname ve sözleşmelerde öngörülen şekilde herhangi bir denetiminin gerçekleştirilmediği, bu nedenle de kiracılara uygulanan bir yaptırım veya cezanın söz konusu olmadığı tespit edilmiştir.

Bu kapsamda, yeni kiraya verilecek yerlere ilişkin düzenlenecek sözleşmelerde, denetimlerin yürütülme sıklığı, belirlenecek görevlilerden oluşacak bir komisyon tarafından gerçekleştirilmesi, denetimler sonucunda bir rapor düzenlenmesi ve tespit edilen aykırılıklara ilişkin verilecek ceza ve yaptırım hükümlerini içerecek hükümlere yer verilmesinin; şartnamelerde yer alan hijyen, sağlık, gıda güvenliği ve yangından korunma gibi can ve mal emniyeti için öngörülen şartların sağlanmasında faydalı olacağı düşünülmektedir.

Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin gerekli tedbirlerin alınacağı bilgisi verilmiştir.

Sonuç olarak; kiraya verilecek yerlere ilişkin sözleşme ve eklerinde yukarıda belirtilen hususlara ilişkin düzenlemelerin yapılması suretiyle sözleşmede öngörülen denetimlerin gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.