|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite taşınmazlarına yönelik bakım ve onarım harcamalarının, ilgili varlıkların kayıtlı değerine eklenmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170. maddesi, maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamaların, varlığın kayıtlı değerine ilave edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bunun yanı sıra, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı genel tebliğde, 34.000 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların duruma göre ilgili varlığın maliyetine eklenmesi gerektiği vurgulanmıştır. 7 Kasım 2023 tarihinde belirlenen yeni limit ise 114.000 TL olarak belirlenmiştir.
2024 yılında, bu limitin üzerinde gerçekleştirilen bakım ve onarım harcamalarının, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir. Ancak, üniversitede yapılan harcamaların gider olarak kaydedilmesi, mali tablolarda 252 Binalar Hesabı’nın 5.489.987,55 TL eksik görünmesine yol açmıştır. Kamu İdaresi’nin açıklamasında, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı’nın, değer artırıcı harcamaları muhasebe birimine bildirmesi durumunda bu harcamaların varlığın değerine ekleneceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, taşınmazlara ait değer artırıcı harcamaların doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarda varlıkların gerçek değerlerinin yansıtılması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Varlığın Kayıtlı Değerine Eklenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Taşınmazlara ait bakım ve onarım niteliğindeki değer artırıcı harcamaların, ilgili varlığın kayıtlı değerine eklenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubu ile ilgili “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği ve amortisman hesaplanmasında dikkate alınacağı ve bunlar dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım, onarım ve harcamaların gider olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 sıra No.lu Genel Tebliğ’in “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan ve değer artırıcı harcama olarak kabul edilen giderlerin ilgili duran varlığın maliyetine ekleneceği, beşinci fıkrasında ise; bu limitin gerektiğinde Bakanlıkça güncellenerek yılı Kasım ayı sonuna kadar duyurulacağı düzenlenmiştir.
Taşınmazların her biri için öngörülen limit, Bakanlıkça 07.11.2023 tarihinde 114.000,00 TL olarak belirlendiğinden 2024 yılında 114.000,00 TL’yi aşan bakım, onarım, tamir mahiyetindeki harcamalardan değer artırıcı nitelikte olanların 630 Giderler Hesabında gider kaydı yerine ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine eklenmesi gerekmektedir.
Üniversitede 2024 yılında yapılan bakım ve onarım harcamalarından varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini ve sağlanan faydayı artıran harcamaların varlığın kayıtlı değerine eklenmeyerek giderleştirilmesi sonucunda; mali tablolarda 252 Binalar Hesabının 5.489.987,55 TL kadar eksik görünmesine neden olunmuştur.
Kamu İdaresinin cevabında, Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının varlığın değerini artıran ve 114.000 TL’yi aşan harcamaları muhasebe birimine bildirmesi durumunda varlığın değerine ekleneceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlık hesaplarına kaydedilerek, mali tablolarda bu varlıkların gerçek değerleri ile görünmesinin sağlanması gerekmektedir.