|
ÖZET: Avrupa Birliği projeleri kapsamında açılan özel banka hesaplarının zamanında kapatılmadığı ve projeden kalan bakiyelerin ilgili kurum hesaplarına devredilmediği tespit edilmiştir. İstanbul Üniversitesi tarafından yürütülen denetimlerde, uluslararası kuruluşlar ve konsorsiyumlardan alınan hibe niteliğindeki tutarların izlenmesi amacıyla oluşturulan bu hesapların, projelerin tamamlanmasına rağmen kapatılmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, bazı hesaplarda bulunan bakiyelerin ne emanet hesaplarına aktarıldığı ne de gelir kaydedildiği belirlenmiştir.
5234 sayılı Kanun ve buna dayanan yönetmelik, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşlardan alınan hibe tutarlarının izlenmesi, harcanması ve muhasebeleştirilmesi süreçlerini düzenlemektedir. Proje yürütücülerinin, projelerin tamamlandığını muhasebe birimine bildirmesi sonrasında, özel hesaplarda kalan tutarların iade edilmesi gerekenler çıkarıldıktan sonra bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, İstanbul Üniversitesi’nde bu süreçlerin yeterince uygulanmadığı ve hesapların kapatılmasının geciktiği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi, kapatılma süresi dolmuş hesaplar için gerekli prosedürlerin takip edileceğini ve kalan bakiyelerin Erasmus Emanet Hesabına aktarılacağını belirtmiştir. Bu durum, mevzuatın öngördüğü şekilde özel banka hesaplarının açılıp kapanması gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır. |
BULGU: Avrupa Birliği Projeleri Kapsamında Açılan Banka Hesaplarının Zamanında Kapatılmaması ve Projeden Kalan Bakiyelerin İlgili Kurum Hesabına Devredilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
İstanbul Üniversitesi tarafından uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kamu idareleri bünyesinde geliştirilen projeler için aktarılan hibe niteliğindeki tutarların izlenmesi için kullanılan özel banka hesaplarının zamanında kapatılmadığı ve projeden kalan bakiyelerin ilgili kurum hesabına devredilmediği görülmüştür.
21.09.2004 tarih ve 25590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5234 sayılı Kanunun ek 32’nci maddesine dayanılarak hazırlan Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan 27.11.2007 tarih ve 26713 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmeliğin;
“Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kapsam dâhilindeki kamu idarelerine proje karşılığı aktarılan hibe niteliğindeki tutarların uluslararası anlaşma hükümleri saklı kalmak kaydıyla izlenmesi, harcanması ve muhasebeleştirilmesinin belirlenmesinin bu yönetmeliğin amacı olduğu,
“Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; Özel hesap, Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kamu idareleri bünyesinde geliştirilen projeler için aktarılan hibe niteliğindeki tutarların izlendiği hesaplar olduğu,
“Proje banka hesabı, ödemelerin gerçekleştirilmesi ve sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde proje hesabını tutan muhasebe birimi tarafından her proje için banka nezdinde özel hesap açtırılacağı, projeye yönelik her türlü harcamanın proje yürütücüsünün vereceği talimat üzerine proje özel hesaplarını tutan muhasebe birimi tarafından proje kapsamında açılan banka hesabından yapılacağı, proje yürütücüsünün, harcamaların proje şartları ve amaçlarına uygun, etkin ve verimli olarak kullanılmasından, kamu idaresine ve kaynağı sağlayan kuruluşa hesabını vermekten, proje kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmamasından doğacak her türlü zararın tazmininden sorumlu olduğu,
“Projeden kalan tutarlar” başlıklı 10’uncu maddesinde, proje yürütücüsü tarafından projenin tamamlandığının muhasebe birimine bildirilmesi üzerine, özel hesapta kalan tutarlardan proje sözleşmesi gereğince iade edilmesi gerekenler iade edildikten sonra, kalan tutarların ilgili muhasebe birimince bütçeye gelir kaydedileceği,
hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, proje yürütücüsü tarafından projenin tamamlandığının muhasebe birimine bildirilmesi üzerine, özel hesapta kalan tutarlardan proje sözleşmesi gereğince iade edilmesi gerekenler iade edildikten sonra, kalan tutarlar ilgili muhasebe birimince bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, Avrupa Birliği uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kamu idareleri bünyesinde geliştirilen projeler için aktarılan hibe niteliğindeki tutarların izlenen bankalarda her proje için açılan hesapların, yukarda belirtilen koşulların gerçekleşmesi ile özel hesapların amacının hasıl olması nedeniyle kapatılması gerekmektedir.
Ancak, İstanbul Üniverstesinde Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kamu idareleri bünyesinde geliştirilen projeler için aktarılan hibe niteliğindeki tutarların izlenmesi için kullanılan özel banka hesaplarının ilgili projenin bitmesine rağmen halen kapatılmadığı, bazılarında ise bulunan bakiyelerin ne emanet hesaplarına alındığı ne de gelir kaydedildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, kapatılma süresi dolan proje hesapları hakkında gerekli prosedür takip edilerek hesaplarda kalan bakiyenin Erasmus Emanet Hesaba aktarılarak banka hesaplarının kapatılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan kamu idareleri bünyesinde geliştirilen projeler için aktarılan hibe niteliğindeki tutarların izlenmesi için kullanılan özel banka hesaplarının mevzuatın öngördüğü şekilde açılıp kapanması gerekmektedir.