|
ÖZET: Öğretim üyelerinin gelir getirici katkılarının hesaplanmasında sistematik hatalar tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, öğretim üyelerinin izinli veya raporlu olduğu dönemlerde hesaplanan B puanları, tahsil edilmeyen veya faturalandırılmayan hizmetler için de verilmiştir. Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından reddedilen hizmetler için de B puanı tahsis edilmiştir. Bu durum, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin öngördüğü kurallara aykırılık teşkil etmektedir.
Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yönetmelik, döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemelerin, öğretim elemanlarının unvanı, görevi ve hizmete katkı unsurlarına göre belirlenmesini amaçlamaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, Hastane otomasyon sisteminin, gelir getirici faaliyetlerin puanlamasında mevzuat hükümlerine uygun hareket etmediği ve bazı hizmetler için puanların hatalı hesaplandığı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, öğretim üyelerinin B puanlarının doğru bir şekilde hesaplanabilmesi için sistemde gerekli düzeltmelerin yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, bireysel gelir getirici faaliyet puanının (B puanı) hesaplamasının Hastane Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden gerçekleştirildiğini belirtmiş, ancak mevcut sistemdeki eksiklikler nedeniyle hatalı hesaplamalar yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, mevzuat hükümlerine uygun bir hesaplama sürecinin tesis edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Öğretim Üyelerinin Gelir Getirici Katkılarının Hesaplanmasında Sistematik Hataların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Bizzat öğretim üyesi tarafından işlem gerçekleştirildiğinde hesaplanması gereken puanın öğretim üyesinin izinli ve raporlu olduğu dönemde hesaplandığı, tahsil edilmeyen hizmetler için hocalara b puanı verildiği, faturalandırılmayan hizmetler için doktorlara b puanı verildiği, SGK dan red edilmesi nedeniyle tahsilatı yapılmamış hizmetler için doktorlara b puanı verildiği, Sağlık Uygulama Tebliğinde veya Kamu Fiyat Tarifesinde yer almayan hizmetler için doktorlara b puanı verildiği görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesi (c) fıkrasında tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde; gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine, diğer öğretim elemanlarına, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır.
2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesi (h) ve (i) fıkralarına dayanılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanarak 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 1’inci maddesine göre Yönetmelik’in amacı, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemektir.
Anılan Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemeler, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılacağı, yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5’inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanı (E puanı) esas alınacağı, Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamının kullanılacağı, ek ödemenin, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebileceği,
Mezkur Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde ise, bireysel gelir getirici faaliyet puanının (B); kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluştuğu, her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanların kullanılarak hesaplanacağı,
hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Hastanenin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden bu yerlerde çalışanlara ek ödeme yapılabilmesi için bu yerlerde görevli olarak fiilen çalışılması gerektiği, sağlık uygulama ve araştırma merkezinde ek ödeme dağıtılmasında A, B, C, D ve E puanlarının tamamının kullanılacağı, Bireysel gelir getirici faaliyet puanının (B); kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluştuğu, B puanının ise Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, Hastane bilişim sistemiyle birlikte Hastene ek ödeme dağıtılması süreci incelendiğinde sistematik olarak,
tahsil edilmeyen sağlık hizmetleri için hocalara b puanı verildiği,
faturalandırılmayan sağlık hizmetleri için doktorlara b puanı verildiği,
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından red edilmesi nedeniyle tahsilatı yapılmamış hizmetler için doktorlara b puanı verildiği,
Sağlık Uygulama Tebliğinde yer almayan hizmetler için doktorlara b puanı verildiği
Bizzat öğretim üyesi tarafından muayene işlemi gerçekleştirildiğinde hesaplanması gereken b puanın öğretim üyesinin izinli ve raporlu olduğu dönemde hesaplandığı,
Hastane ek ödeme puanlama bilişim sisteminin Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar üzerine değil de Kamu Satış Tarifesi ve Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan işlemler üzerinden kurgulandığı veya bazılarında ise bu tarifelerde yer almayan hizmetlere de puanlar atandığı, denetim ve kontrol açısından bilgi eksikliğine sebebiyet verildiği ve Yönetmelik’in 5’inci maddesine aykırılığa sebebiyet verildiği,
hususları tespit edilmiştir.
Öğretim üyelerinin gelir getirici katkılarının mevzuat hükümlerine uygun hesaplanması ve Hastane otomasyon sisteminin gerekli düzeltmelerinin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, öğretim üyelerinin bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı) hesaplanmasının Hastane Bilgi Yönetim Sisteminden bireysel gelir getirici faaliyet puanının (B puanı) çekilmesi suretiyle yapılmakta olduğunu, sisteminden çekilen bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı) ile hesaplama yapılan bireysel gelir getirici faaliyet puanı arasında herhangi bir fark bulunmadığını ifade etmiştir.
Bulgu konusu edilen husus, Hastane Bilgi Yönetim Sisteminde var olan eksiklikler nedeniyle öğretim üyelerine hatalı B puanı hesaplamalarının yapılmasıdır. Sistemde mevzuatın öngördüğü şekilde öğretim üyelerine B puanlarının hesaplanması gerektiği değerlendirilmektedir.