|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği bazı işlerde sözleşme yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (d) bendi uyarınca, belirli bir süre gerektiren alımlar için sözleşme imzalanması zorunludur. Ancak, denetimlerde tespit edilen örnekler, bu yükümlülüğün ihlal edildiğini göstermektedir.
Denetim sonuçlarına göre, bakım onarımları gibi süre gerektiren işler için sözleşme yapılmadığı belirlenmiştir. Örneğin, kombi, traktör ve elektrik panosu bakım onarımları gibi hizmetlerin alımı, rutin bakım veya arıza durumlarından kaynaklansa da, her iki durumda da hizmetin sunumu belli bir zaman dilimi gerektirmektedir. Bu nedenle, sözleşme yapılmaması, idare ile yüklenici arasında potansiyel hukuki sorunlara yol açabilir. Sonuç olarak, doğrudan teminle gerçekleştirilen alımlarda, mal veya hizmetin tesliminin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda sözleşme yapılması zorunludur. Bu uygulama, taraflar arasındaki hukuki belirsizlikleri ortadan kaldırarak, işlemlerin daha sağlıklı yürütülmesini sağlayacaktır. |
BULGU: Doğrudan Teminle Gerçekleştirilen ve Belli Süre Gerektiren İşlerde Sözleşme Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner Sermaye İşletmesi Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince doğrudan teminle gerçekleştirilen ve belli bir süreyi gerektiren bazı işler için sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara ilişkin uygulama esasları” başlıklı 4’üncü maddesinin beşinci fıkrasında; teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlar ile Kanun’un 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Denetimlerde, Döner Sermaye İşletmesi Ayhan Şahenk Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından tarafından doğrudan teminle gerçekleştirilen ve aşağıda örnek listede belirtilen yapımı belli bir süre gerektiren işler için sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir.
| Tablo 3: Sözleşmesi Bulunmayan Bakım Onarımlar ( | Örnek Liste) | Örnek Liste) |
| İŞİN ADI | ÖDEME EMRİ TARİHİ |
KDV HARİÇ TUTAR |
| Kombi Bakım Onarımı | 1.11.2024 | 34.638,00 |
| Traktör Bakım Onarımı | 2.11.2024 | 150.800,00 |
| Traktör Bakım Onarımı | 6.11.2024 | 50.000,00 |
| Elektrik Panosu Bakım Onarımı | 8.11.2024 | 51.000,00 |
| Süt Sağım Makinesi Bakım Onarımı | 19.11.2024 | 83.786,29 |
| Yem Karma Makinesi Bakım Onarımı | 19.11.2024 | 11.900,00 |
| Elektrik Panosu Bakım Onarımı | 28.11.2024 | 30.500,00 |
Doğrudan teminle yapılan hizmet alımlarının rutin bakım olmayıp makine arızaları meydana gelmesinden kaynaklandığından sözleşme yapılmadığı belirtilmiştir. Oysa rutin peryodik bakım onarım da olsa, arızadan mütevellit bakım onarım da olsa alınan hizmetin görülmesi anlık olmayacak, belli bir süreç gerektirecektir. Buna göre teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlarda; bu sürecin sözleşmeye bağlaması idare ile yüklenici arasında yaşanabilecek hukuki sorunları bertaraf edecektir.
Sonuç olarak; doğrudan teminle yapılacak alımlarda malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın mutlaka bir sözleşmeye bağlanması gerekmektedir.