ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumu’na faturalandırılan sağlık hizmetleri için ilave ücret alınmasına dair 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite Diş Hekimliği Fakültesi Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yapılan incelemeleri içermektedir. Bu raporda, otelcilik hizmetleri, istisnai sağlık hizmetleri ve öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında sunulan sağlık hizmetleri dışında kalan işlemler için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü kişilerden ilave ücret alındığı tespit edilmiştir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, kamu sağlık hizmeti sunucularının bu tür hizmetler için ilave ücret talep edemeyeceği belirtilmektedir.

Ancak, yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmetlerinde, öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında verilen hizmetler için belirli koşullar altında ilave ücret alınmasına izin verilmektedir. İncelemeler, Diş Hekimliği Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin, yukarıda belirtilen istisnalar dışında, genel sağlık sigortalılarından ilave ücret talep ettiğini ortaya koymuştur. Kamu idaresi, bu uygulamanın, ihale fiyatlarının yüksekliği ve laboratuvar eksikliği gibi nedenlerle gerçekleştirildiğini belirtmiş, 09.05.2024 tarihinden itibaren ise bu uygulamadan vazgeçileceğini ifade etmiştir.

Sonuç olarak, yalnızca otelcilik hizmetleri, istisnai sağlık hizmetleri ve mesai saatleri dışında öğretim üyeleri tarafından sunulan sağlık hizmetleri için ilave ücret alınabileceği, diğer hizmetler için ise bu uygulamanın geçerli olmadığı vurgulanmaktadır.

BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumuna Faturalandırılan İşlemler İçin İlave Ücret Alınması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Diş Hekimliği Fakültesi Uygulama ve Araştırma Merkezince, otelcilik hizmetleri, istisnai sağlık hizmetleri ve mesai saatleri dışında öğretim üyelerince bizzat verilen sağlık hizmetleri kapsamında olmayan, Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilen sağlık hizmetleri için, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret alındığı tespit edilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde;

8) Genel sağlık sigortası: Kişilerin öncelikle sağlıklarının korunmasını, sağlık riskleri ile karşılaşmaları halinde ise oluşan harcamaların finansmanını sağlayan sigortayı,

Olarak tanımlanmıştır.

Kanun’un “Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi” başlıklı 73’üncü maddesinde; kamu idaresi sağlık hizmeti sunucularının otelcilik hizmeti ile dördüncü fıkrada belirtilen istisnai sağlık hizmetleri dışında, sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret talep edemeyeceği, ancak yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katını, diğer hizmetlerde yüzde ellisini geçmemek üzere, üniversite yönetim kurulu kararıyla öğretim üyelerinin unvanları itibarıyla belirlenen miktarlarda ilave ücret alınabileceği belirtilmiştir.

Buna göre; kamu idaresi sağlık hizmeti sunucularının verdikleri sağlık hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret alınmaması esas olmakla birlikte, otelcilik hizmetleri, istisnai sağlık hizmetleri ve yükseköğretim kurumlarına ait sağlık hizmeti sunucularında öğretim üyeleri tarafından mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri için Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenmiş sağlık hizmetleri bedelinin, poliklinik muayenelerinde bir katına, diğer hizmetlerde ise yüzde ellisine kadar, üniversite yönetim kurulu kararıyla ilave ücret alınmasına izin verilmektedir.

Yapılan incelemede; Diş Hekimliği Uygulama ve Araştırma Merkezince, 2024 yılı içerisinde otelcilik hizmeti, istisnai sağlık hizmetleri ve öğretim üyelerince mesai saatleri dışında bizzat verilen sağlık hizmetleri dışında sunulan sağlık hizmetlerinden, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilave ücret alındığı, alınan ilave ücretlerden Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilenlerin olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından ihale edilen mal ve hizmet alım ihale fiyatlarının, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği fiyatlarının çok üzerinde olması ve Uygulama ve Araştırma Merkezi laboratuvarının bulunmaması nedenleriyle genel sağlık sigortalıları ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin onayı ile ilave ücret alındığı, Sağlık Uygulama Tebliği fiyatlarının güncellendiği 09.05.2024 tarihinden itibaren bu uygulamadan vazgeçildiği, belirtilmişse de genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden yalnızca otelcilik hizmeti, istisnai sağlık hizmetleri ve yükseköğretim kurumlarında mesai saatleri dışında öğretim üyelerince bizzat verilen sağlık hizmetleri için ilave ücret alınabilmektedir.

Sonuç olarak; genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden, otelcilik hizmeti, istisnai sağlık hizmetleri ve yükseköğretim kurumlarında mesai saatleri dışında öğretim üyelerince bizzat verilen sağlık hizmetleri için ilave ücret alınabilecek olup, Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura edilebilen ve mevzuatın izin verdiği hizmetler dışında ilave ücret alınmaması gerekmektedir.