|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Üniversite, bu gelirleri 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda doğru bir şekilde takip etmemiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, peşin tahsil edilen gelirlerin hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Bu bağlamda, içinde bulunulan ay için tahsil edilen gelirlerin 600-Gelirler Hesabı’na kaydedilmesi, gelecekte tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise 380 ve 480 hesaplarına aktarılması gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelemeler sonucunda, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin tamamının 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı’na kaydedildiği ve ilgili hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde, gelirlerin doğru hesaplarda izlenmesi ve mali tablolara uygun bir şekilde aktarılması büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, hem mali şeffaflık hem de hesap verebilirlik açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Peşin Tahsil Edilen Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite tarafından peşin tahsil edilen kira gelirlerinin ilgisine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında takip edilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nın niteliğini açıklayan 296’ncı maddesinde, bu hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik’in 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nın işleyişini açıklayan 298’inci maddesinde ise, peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabı’na kaydedileceği, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmının 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na kaydedileceği; 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesap’ta kayıtlı tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabı’na alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 347’nci maddesinde ise; bu hesabın, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; peşin tahsil edilen kira gelirlerinin, içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600-Gelirler Hesabı’na, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 480- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na kaydedileceği anlaşılmaktadır. 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanların dönem sonunda bu hesaba borç, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’na aktarılmalıdır.
Yapılan incelemede, peşin tahsil edilen (ATM kira gelirleri, iletişim firmaları kira gelirleri gibi) kira gelirlerinden gelecek aylara ve yıllara ait tutarları için ay ve yıl ayrımına gidilmeksizin -ilgili döneme ait olmayan kira gelirlerinin- tamamının 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabı’na alacak kaydedildiği, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler ve 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak, gelecek aylara ve yıllara ait olup peşin tahsil edilen kira alacaklarının vadelerine göre 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi, sadece içinde bulunulan ay için 600 Gelirler Hesabına gelir kaydının yapılması ve mali tablolara aktarılması gerekmektedir.