|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite tarafından desteklenen projelerin incelenmesi sonucunda, 962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler Karşılığı hesaplarının gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen temel muhasebe ilkeleri gereğince, muhasebe kayıtlarının doğru ve usulüne uygun belgelerle desteklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi uyarınca, bu hesapların düzenli bir şekilde izlenmesi ve yönetilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ile BAP birimi kayıtları arasında uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Araştırma projeleri için ayrılan bütçeler ve harcamalar arasındaki bu tutarsızlık, projelerin izlenmesini zorlaştırmakta ve mali tabloların güvenilirliğini etkilemektedir. İlgili kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını belirtmiş ve gerekli önlemlerin alınacağına dair bilgi vermiştir. Sonuç olarak, üniversitenin iki birimi arasındaki koordinasyon eksikliği, bilimsel araştırma projelerinin etkin bir şekilde yönetilmesini engellemektedir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu da olumsuz yönde etkilemektedir. |
BULGU: Desteklenen Proje Tutarlarına İlişkin BAP Birimi Kayıtları ile Strateji Geliştirme Başkanlığı Kayıtlarının Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite tarafından2024 yılında desteklenen projelerin incelenmesi sonucunda; 962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı ve 963 Bilimsel Projeler Karşılığı hesaplarının gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri” başlıklı ikinci bölümünde temel muhasebe ilkeleri sayılmıştır. İlgili bölümün “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde temel kavramlar tek tek sayılmış olup, maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, “Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır” ve (g) bendinde, “Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir” şeklinde tanımlanmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesine göre, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 30.11.2006 tarih ve 20017 sayılı yazısı ile uygun görüş alınarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Muhasebe Yönergesi’nin “Hesap planı” başlıklı 7’nci maddesinde “Yükseköğretim Kurumlarına ait hesap planı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 44’üncü maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan aşağıdaki hesaplardan oluşur.” hükmü gereğince “Diğer Nazım Hesaplar” başlığı altında “962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesapları düzenlenmiştir.
Bu düzenlemelere uygun olarak, üniversitelerde araştırma kapsamında desteklenen projeler için ayrılan ödenek tutarlarının birim bazında açılan alt hesaplarda, desteklenen proje bütçesi ve ilgili kurullardan verilen ek ödeneklerin “962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı” ile “963 Bilimsel Projeler Karşılığı” hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.
Araştırma projelerinden desteklenmesine karar verilenler için ayrılan ödenek tutarları ve bu projelere verilen ek ödenekler 962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabına borç, 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.
Kaydedilen tutarlardan yapılacak cari harcamalar/makine teçhizat alımları bir taraftan 630 Giderler Hesabına ya da varlık alımlarına ilişkin olanlar ilgili varlık hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilirken, söz konusu tutarlar aynı zamanda 962 No.lu hesaba alacak, 963 No.lu hesaba borç kaydedilir. Aynı şekilde Üniversitenin ilgili kurulları tarafından desteklenmesi iptal edilen bilimsel araştırma projelerinin bütçelerinde kalan tutarlar 962 No.lu hesaba alacak, 963 No.lu hesaba borç kaydedilir.
Yapılan incelemede; bilimsel araştırma projelerinden desteklenmesine karar verilen projeler için ayrılan bütçeler/yapılan harcamalara ait Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı muhasebe kayıtları ile BAP birimi kayıtlarının uyumlu olmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış olup, konuya ilişkin gerekli tedbirlerin alınacağı bilgisi verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar uyarınca; Üniversite’nin iki birimi arasında projelerle ilgili olarak yaşanan bu koordinasyon eksikliği, bilimsel araştırma projeleri kapsamındaki faaliyetlerin sağlıklı bir şekilde izlenmesini engellemekte ve mali tablolarda 962 Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Projeler Hesabı ile 963 Bilimsel Projeler Karşılığı Hesabının hatalı görünmesine neden olmaktadır.