|
ÖZET: Tahsil edilen fatura alacaklarının, uzun süre 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında bekletilmesi ve gelir kayıtlarının gecikmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda tespit edilmiştir. Sağlık hizmetleri için tahakkuk ettirilen alacakların, niteliklerinin belirsizliği nedeniyle önce 102 Banka Hesabına borç, ardından 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına alacak kaydedilmesi ve sonrasında 600 Yurtiçi Satışlar Hesabına aktarılması süreci, gelir ve bütçe hesaplarına zamanında kayıt yapılmasını engellemektedir. Bu durum, muhasebe birimi ile fatura tahakkuk servisi arasındaki koordinasyon eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
Denetim sonucunda, 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında bekleyen tutarların, ilgili hesaplara kaydedilmesinin uzun zaman alması ve bazen bir sonraki mali yıla sarkması gözlemlenmiştir. 2024 yılı bilançosunda bu hesabın 7.069.962,22 TL olarak raporlanması, muhasebenin doğru ve zamanında bilgi üretme yeteneğini olumsuz etkilemekte ve gelirlerin doğru dönemlerde muhasebeleştirilmesi ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu İdaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltme işlemlerine başlanıldığını belirtmiştir. İlgili birimler arasında sağlanacak koordinasyon ile, alacak tahsilatlarının emanet hesabında bekletilmeden zamanında kaydedilmesi, muhasebenin güvenilirliğini artıracak ve doğru bilgi akışını sağlayacaktır. |
BULGU: Tahsil Edilen Fatura Alacaklarının Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında Bekletilmesi ve Gelir Kayıtlarının Geç Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Sağlık hizmeti karşılığında tahakkuk ettirilen alacakların, tahsilinde 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına alınması ve burada uzun süre bekletilmesi nedeniyle gelir ve bütçe gelirleri hesaplarına zamanında kaydedilmediği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 273’üncü maddesinde; bu hesabın, ticari olmayıp diğer hesaplardan hiçbirinin kapsamına alınamayan öğrenci hakkı, kira borçları, faiz borçları, mahiyeti tespit edilemeyen tutarlar ile emanet olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlar gibi çeşitli borçların izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Yapılan denetimde, Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi ile Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi tarafından sunulan sağlık hizmetleri karşılığında tahakkuk ettirilen faturalı alacakların, tahsilatında niteliklerinin belli olmadığı gerekçesiyle önce 102 Banka Hesabına borç, 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına alacak kaydedilmek üzere emanete alındığı; daha sonraki bir tarihte 600 Yurtiçi Satışlar Hesabına alacak, 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına borç kaydedilmek üzere emanetten çıkış yapıldığı ve bütçe gelir ve yansıtma hesaplarına kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu gecikmenin ve alacakların niteliklerinin zamanında belirlenememesinin sebebi fatura tahakkuk servisi ile muhasebe birimi arasındaki koordinasyonun sağlıklı bir şekilde kurulamamasıdır.
Bu uygulama sonucu 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabındaki tutarların ilgili hesaplara kaydedilmesi uzun zaman almakta, hatta bir sonraki mali yıla kalmaktadır. Nitekim 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı 2024 yılı Bilançosunda 7.069.962,22 TL raporlanmıştır. Bu durum, muhasebenin zamanında ve doğru bilgi üretmesini engellediği gibi; gelirlerin ilgili olduğu faaliyet döneminin geliri, bütçe gelirlerinin ise tahsil edildikleri yılın geliri olarak muhasebeleştirilmesi ilkesine de aykırılık teşkil etmektedir.
336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabına özellikle faaliyet ve bütçe gelirlerini ilgilendiren pek çok kaydın yapılması, Döner Sermaye İşletmesinin bir yıllık mali işlemlerinin yansıması olan gelir tablosu ile bilançosunun güvenilirliğini de zedelemektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu tespit doğrultusunda düzeltme işlemleri için gerekli çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir
Sonuç olarak; birimler arasında gerekli koordinasyonun sağlanarak mahiyeti belirlenebilir nitelikteki gelir ve alacak tahsilatlarının emanet hesabına alınması ve söz konusu hesapta bekletilmesi uygulamasına son verilerek bunların zamanında ilgili hesaplara kaydedilmesi suretiyle muhasebenin zamanında ve doğru bilgi vermesi sağlanmalıdır.