|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Tek Hazine Kurumlar Hesabı (THKH) kapsamında bulunan tahsilat hesabından ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. 08.08.2018 tarihli ve 17 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen THKH uygulaması, kamu idarelerinin mali kaynaklarının tek bir çatı altında yönetilmesini amaçlamaktadır. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, 4 Mayıs 2021 tarihinden itibaren mali kaynaklarını bu sistem çerçevesinde yönetmektedir. Yönetmelik, kamu idarelerinin tahsilat ve ödeme işlemlerinin hangi hesaplar üzerinden yapılacağını net bir şekilde tanımlamaktadır.
Yönetmelik kapsamında, tahsilat hesaplarının yalnızca tahsilat işlemleri için kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, üniversitenin tahsilat hesabından çeşitli ödemeler gerçekleştirdiği gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan gelen ödemelerdeki gecikmeler nedeniyle bu durumu açıklamış ve gelecekte tahsilat hesaplarından ödeme yapılmaması için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, THKH uygulamasında tahsilat hesaplarından ödeme yapılması, yönetmelik hükümlerine aykırıdır ve bu uygulamanın sonlandırılması gerektiği düşünülmektedir. |
BULGU: Tek Hazine Kurumlar Hesabı Kapsamındaki Tahsilat Hesabından Ödeme Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Tek hazine kurumlar hesabı kapsamında yer alan ve yalnızca tahsilat işlemleri için kullanılması gereken banka hesabından ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
08.08.2018 tarihli ve 17 sayılı “Tek Hazine Kurumlar Hesabına Alınacak Kamu İdareleri ve Hesapların Belirlenmesi Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı” ve bu kararda değişiklik yapan 09.06.2020 tarihli ve 2649 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Tek Hazine Kurumlar Hesabı (THKH) kapsamında değerlendirilecek mali kaynaklar belirlenmiş olup, söz konusu mali kaynakların Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek ve ilgili kamu idarelerine bildirilecek takvim doğrultusunda THKH kapsamına alınması hüküm altına alınmıştır.
Kamuya ait mali kaynakların tek bir elden takip edilmesi ve değerlendirilmesi amacıyla tek hazine kurumlar hesabı uygulamasına geçilmiş ve üniversiteler de bu kapsama dahil edilmiştir. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi de belirlenen takvim doğrultusunda 4 Mayıs 2021 tarihinden itibaren mali kaynaklarını THKH kapsamında yönetmektedir.
Tek hazine kurumlar hesabının işleyişine ilişkin usul ve esaslar “Tek Hazine Kurumlar Hesabı Uygulamasına İlişkin Yönetmelik” ile düzenlenmiştir.
Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde göre;
“Kurum Tek İdare Ödeme Hesabı”, Kamu idarelerinin bütçelerinden yapılan ödemelere yönelik olarak Muhabir Banka nezdinde kamu idareleri adına TL cinsinden açılan ödeme hesapları,
“Kurum Tek İdare Tahsilat Hesabı” ise Kamu idarelerinin bütçeleri kapsamında yapılan tahsilatlara yönelik olarak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası nezdinde kamu idareleri adına TL cinsinden açılan ve Muhabir Bankada ve diğer yurt içi bankalarda kamu idaresince açılmış olan tahsilat alt hesaplarında biriken tutarların bu Yönetmelikte belirtilen saatte aktarıldığı tahsilat hesapları,
Şeklinde tanımlanmıştır.
Yine Yönetmelik’in “Kamu idarelerine ait banka hesapları” başlıklı 12’nci maddesinde kamu idarelerinin ödemeleri için “Kurum Tek İdare Ödeme Hesabı” ve tahsilatları için “Kurum Tek İdare Tahsilat Hesabı’nın kullanılacağı ifade edilmiştir. Ayrıca, kamu idarelerince tahsilat ve ödeme işlemlerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilebilmesini teminen yalnızca ilgili işlemleri için kullanılmak üzere, bu hesaplara bağlı olarak çalışacak şekilde alt hesaplar açılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, Yönetmelik’in “Banka hesapları” başlıklı 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında, banka hesaplarının çalışmasına ilişkin;
Ödeme ve tahsilat hesapları arasında hiçbir şekilde aktarım yapılamayacağı,
Tahsilat hesaplarının hiçbir şekilde ödemelerde kullanılamayacağı,
Hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede, üniversitenin Kurum tek idare tahsilat hesabı alt hesabından çeşitli tarihlerde ödemeler yapıldığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, Hazine ve Maliye Bakanlığından gelen tutarlarda yaşanan gecikmelerden dolayı Üniversitenin maaş, sosyal güvenlik prim ödemeleri ve vergi ödemeleri döneminde yeterli bakiye bulunmaması ve son ödeme günü gelmiş olan doğalgaz, elektrik ve su faturalarının ödenmesinde gecikme cezasına mahal vermemek için tahsilat hesabından bazı zamanlarda ödeme yapılmak zorunda kalındığı ve bundan sonra yapılacak olan ödemelerde tahsilat hesaplarından ödeme yapılmaması konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Tek Hazine Kurumlar Hesabı uygulamasında tahsilat hesaplarından ödeme yapılması Yönetmelik hükümleri gereği mümkün olmadığından söz konusu uygulamaya son verilmesi gerektiği düşünülmektedir.