ÖZET: Bağış yoluyla edinilen kültür varlıklarının muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, üniversite müzesinde, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23. maddesi kapsamında korunması gereken toplam 2.287 taşınır kültür varlığı bulunmaktadır. Ancak bu eserlerin muhasebe kayıtlarında yer almadığı belirlenmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği, kamu idarelerinin tüm taşınırları kayıt altına almasını zorunlu kılmakta ve bağış yoluyla edinilen varlıkların kaydında belirli prosedürlerin izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Müzede bulunan eserler, Anadolu, Mezopotamya, Mısır, Yunanistan, Roma, Afrika, Asya, Uzakdoğu ve Amerika medeniyetlerine ait olup, dönemin sosyal ve kültürel özelliklerini yansıtmaktadır. İncelemeler sonucunda, bu eserlerin hiçbirinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı anlaşılmıştır. Kamu idaresi, bu durumu düzeltmek amacıyla gerekli işlemleri yapmış ve 11.03.2025 tarihli muhasebe işlem fişleri ile kayıtları güncellemiştir.

Sonuç olarak, mevcut mevzuat çerçevesinde, bu kültür varlıklarının değer tespit komisyonu aracılığıyla değerlerinin belirlenmesi ve ardından muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir. Bu süreç, müzenin taşınır kültür varlıklarının yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Bağış Yoluyla Edinilen Kültür Varlıklarının Muhasebe Kaydının Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite Müzesinde; tamamı bağış yoluyla edinilen ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23’üncü maddesi kapsamında korunması gerekli taşınır kültür varlıkları olan toplam 2.287 adet kültür varlığının muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.

Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu; “Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde ise; taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedileceği ve bağış yoluyla edinilen taşınırların kaydında; bağışta bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa değer tespit komisyonunca belirlenen değerin esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Üniversite Müzesinde; tamamı bağış yoluyla edinilen ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 23’üncü maddesi kapsamında korunması gerekli taşınır kültür varlıkları olan toplam 2.287 adet kültür varlığı bulunmaktadır. Müzede bulunan eserlerden:

• 1427 adet eser Anadolu; Mezopotamya, Mısır, Kıta Yunanistan, Roma ve

Adalarda bulunan medeniyetlere,

309 adet eser Afrika medeniyetlerine,

130 adet eser Asya ve Uzakdoğu medeniyetlerine,

338 adet eser Amerika kıtasında bulunan medeniyetlere,

83 adet eser Balkanlar Vinca kültürüne

ait olup; tamamı ait oldukları dönemin sosyal, kültürel, teknik ve ilmi özelliklerini yansıtan kültür varlıklarıdır.

Yapılan incelemede, bağış yoluyla edinilen 2.287 eserin hiçbirinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir.

Söz konusu tespit; kurum tarafından 11.03.2025 tarihli ve 6410-6413 sayılı muhasebe işlem fişleri ile düzeltilmiştir.

Sonuç olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; söz konusu eserlerin oluşturulacak değer tespit komisyon marifeti ile değerlerinin tespit edilmesi ve bu değerler dikkate alınarak ilgili muhasebe kayıtlarının gerçekleştirilmesi gerekmektedir.