|
ÖZET: Üniversite Ağız Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde tedavi gören hastalar için gerekli malzemelerin satın alımının, üniversitenin %92 hissesine sahip olduğu Dokuz Eylül Eğitim Kooperatifi aracılığıyla gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 55. maddesi, yükseköğretim kurumlarının gelir kaynaklarını belirlemekte ve taşınmazların kullanımına bağlı gelirlerin üniversite bütçesi ile ilişkilendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, döner sermaye işletmelerinin, yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmadan çalışması gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, kooperatifin ilgili firmalardan temin ettiği malzemeleri belirli bir kar ile hastalara sattığı ve elde edilen gelirin döner sermaye hesaplarına yatırılmak yerine kooperatifte bırakıldığı görülmüştür. 2024 yılı boyunca diş hekimliği satışlarından toplam 2.854.329,80 TL gelir elde edilmiştir. Kamu idaresi, malzemelerin temini için gerekli teknik şartnamelerin hazırlanmasına başlandığını ve bulguya yönelik işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, Ağız Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde tedavi gören hastalar için gerekli malzemelerin satışının döner sermaye işletmesi tarafından gerçekleştirilmesi ve elde edilen gelirlerin bu hesaplara yatırılması gerektiği, ilgili mevzuatla belirlenmiştir. |
BULGU: Ağız Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde Tedavi Gören Hastalar İçin Gerekli Olan Malzemelerin Satın Alınmasının Üniversite Kooperatifine Yaptırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Ağız Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde tedavi gören hastalar için gerekli olan malzemelerin satın alınmasının, Üniversitenin hisselerinin %92’ine sahip olduğu Sınırlı Sorumlu Dokuz Eylül Eğitim, Öğretim, Bilimsel Araştırma, Proje ve İşletme Kooperatifine yaptırıldığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Gelir kaynakları” başlıklı 55’nci maddesinde; “Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları; a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler, b. Kurumlarca yapılacak yardımlar, c. Alınacak harç ve ücretler, d. Yayın ve satış gelirleri, e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri, f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar, g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir” denilerek Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan gelirlerin Üniversite bütçesi ile ilişkilendirilmesi gerekmektedir.
Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmeliğin” Faaliyet alanları ” başlıklı 5’inci maddesinde; ” (1) Döner sermaye işletmelerinin yükseköğretim kurumlarının esas faaliyetlerini aksatmayacak şekilde çalıştırılması gerekir. Bu işletmelerin;
Bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetler yapmak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulamasını sağlamak,
Üniversite ve ona bağlı kurumlarda hasta muayene ve tedavisi yapmak ve bunlarla ilgili tahlil ve araştırmaları yürütmek,
ç) Yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim faaliyet alanları ile sınırlı olarak mal ve hizmet üretiminde bulunmak, amaçlarından biri veya birkaçına yönelik faaliyette bulunması gerekir.
(2) Döner sermaye işletmeleri, çalışmaları sırasında eğitim ve öğretim ile bunlara katkıda bulunan uygulamayı ön planda tutar. ” denilmektedir.
Yapılan incelemede; Üniversite Ağız Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinde tedavi gören hastalar için gerekli olan malzemelerin Üniversite Kooperatifi üzerinden hastalara satıldığı, Kooperatif ilgili firmalardan aldığı malzemelerin üzerine belli bir kar koyarak hastalara satış yaptığı görülmüştür. Dolayısıyla Döner Sermaye İşletmesi üzerinden tedarik edilip oluşan karın Döner Sermaye İşletmesinin hesaplarına yatırılması yerine söz konusu gelir Üniversite Kooperatifinde bırakılmıştır. Üniversite Kooperatifinden alınan bilgilere göre Diş Hekimliğinde yapılan satışlardan 2024 yılı boyunca toplam 2.854.329,80 TL tutarında bir gelir elde etmiştir.
Kamu idaresi cevabında; hastalar için gerekli olan malzemelerin 4734 Sayılı Kanun çerçevesinde temini için teknik şartnamelerin hazırlanılmasına başlanıldığı ve bulgu yönünde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Bu itibalarla, yukarıda yer alan mevzuat gereği Ağız Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezinin tedavi ettiği hastalar için gerekli olan malzemelerin satışının Döner Sermaye İşletmesi tarafından yapılması ve elde edilecek gelirlerin Döner Sermaye İşletmesi hesaplarına yatırılması gerekmektedir.