|
ÖZET: Alınan şartlı bağış ve yardımların muhasebeleştirilmesinde, uygun hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. Üniversiteye yapılan bağışların, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı yerine 333 Emanetler Hesabı’na kaydedildiği ve bu tutarların harcanmadan gelir olarak kaydedildiği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, şartlı bağışların tahsis amacına uygun olarak kullanılmasını ve bu süreçte yükümlülük olarak kaydedilmesini zorunlu kılmaktadır.
Denetim raporlarında, şartlı bağış ve yardımların, belirtilen hesaplar yerine 333 Emanetler Hesabı’na kaydedilmesi ve henüz harcanmadan gelir kaydı yapılması gibi uygulamaların hatalı olduğu vurgulanmıştır. İlgili yönetmelik, bu tür bağışların faaliyet dönemi sonuna kadar veya sonrasında şartlı amaçlar doğrultusunda kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Kamu idaresinin, bu durumun düzeltilmesi için gerekli adımları atmaya başladığı ve çalışmaların 2025 yılı sonuna kadar tamamlanmasının planlandığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak, şartlı bağış ve yardımların doğru hesaplarda izlenmesi ve harcama sonrası gelir olarak kaydedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. |
BULGU: Alınan Şartlı Bağış ve Yardımların Muhasebeleştirilmesinde Dönem Ayırıcı Hesapların Kullanılmaması ve Şart Kılınan Amaç Doğrultusunda Harcanmadan Gelir Kaydının Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversiteye yapılan şartlı bağış ve yardımların bütçeye gelir kaydedilmesinde, banka hesabı karşılığında ilgisine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ve/veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekirken bu hesaplar yerine 333 Emanetler Hesabına kaydedildiği ve şart kılındığı amaç için harcanmadan gelir kaydının yapıldığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Şartlı bağış ve yardımlar” başlıklı 41’inci maddesinde; şartlı bağış ve yardımların alındığında, tahsis amacına uygun olarak kullanılmak üzere ilgili hesaplara, karşılıklarının ise yükümlülük olarak kaydedilmesi gerektiği ve şartlı bağış ve yardımın amacı gerçekleştikçe de gelir olarak kaydedileceği belirtilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 297 ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 348’inci maddelerinde; şartlı bağış ve yardımların faaliyet dönemi sonuna kadar veya faaliyet döneminden sonraki dönemlerde şart kılınan amaçlar çerçevesinde kullanıldıklarında, gelirler hesabına aktarılmak üzere bu hesaplara kaydedileceği ifade edilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 380 No.lu Hesaba ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 298’inci maddesinde ise; gelecek aylara ait gelirler hesabında kayıtlı şartlı bağış ve yardımlara ilişkin tutarlardan şart kılınan amaçlar doğrultusunda kullanılanların bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Denetimlerde, alınan şartlı bağış ve yardımların 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı veya 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı yerine 333 Emanetler Hesabına kaydedildiği, bağış tutarları tahsil edildiğinde henüz harcanmadan 333 Emanetler Hesabı borç, 600 Gelirler Hesabı alacak çalıştırılarak gelir kayıtlarının yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve çalışmaların 2025 yılı sonuna kadar bitirilmesinin planlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; alınan şartlı bağış ve yardımların faaliyet dönemine göre 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ya da 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesaplarında izlenmesi, şart kılınan amaç doğrultusunda kullanılan tutarların harcandıktan sonra 600 Gelirler Hesabında faaliyet geliri olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.