|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerin Genel Sağlık Sigortası kapsamı dışındaki kurum ve kuruluşlara sunduğu hizmetlere dair herhangi bir protokol yapılmadığını ortaya koymaktadır. 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, özel sigorta ve benzeri kuruluşlarla yapılan anlaşmaların belirli şartlar altında gelir artırımı sağlamasına olanak tanımaktadır. Ancak, denetimlerde, bu tür anlaşmaların yapılmadığı ve hizmet fiyatlarının belirlenmediği tespit edilmiştir.
Kamu kurum ve kuruluşlarının sağlık hizmetleri fiyatları, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu gereğince Sağlık Bakanlığı tarafından her yıl belirlenmektedir. Bu çerçevede, özel sigorta ve benzeri kuruluşların mensuplarına sunulan hizmetlerin fiyatlarının, Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi üzerinden belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, ilgili kurumlarla herhangi bir sözleşme veya protokol bulunmadığı anlaşılmıştır. Kamu idaresinin açıklamasında, tedavi giderlerinin kamu tarifesi üzerinden ücretlendirildiği ve tahsilatların sorunsuz yapıldığı belirtilse de, denetim sürecinde sunulan protokollerin geçerliliği sorgulanmaktadır. Bu durum, yüksek işlem hacmine sahip kurumlarla net sözleşmelerin yapılmasının önemini ortaya koymaktadır. Böylece, gelir kaybı riski azaltılabilir ve hizmet sunumunda daha fazla şeffaflık sağlanabilir. |
BULGU: Genel Sağlık Sigortası Kapsamı Dışındaki Kurum ve Kuruluşlara Sunulan Hizmetlere Yönelik Protokol Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Genel Sağlık Sigortası kapsamı dışındaki kurum ve kuruluşlara sunulan hizmetlere ilişkin Üniversitenin herhangi bir anlaşma yapmadığı ve protokol imzalamadığı görülmüştür.
18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin 9’uncu fıkrasında;
“Genel Sağlık Sigortası kapsamı dışındaki özel sigorta, özel kurum ve benzeri kuruluşlarla bir protokolle belirlenen anlaşma çerçevesinde sunulmuş hizmetlerle ilgili olarak, Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ndeki puanları alınacak ücrete paralel olarak artırmaya yönetim kurulları yetkilidir”
Hükmü bulunmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin dolayısıyla özel hastanelere de verilecek hizmetin fiyatının ne olacağı 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun 3’üncü maddesi (c) bendinde yer alan kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık Bakanlığınca tespit ve ilan edileceği hükmü gereği Sağlık Bakanlığı tarafından her sene belirlenmektedir.
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun 3’üncü maddesi (c) bendinde yer alan hükme dayanılarak Sağlık Bakanlığı tarafından yaymlanan kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyat tarifesi ile bu Fiyat Tarifelerine Yönelik Usul ve Esasların “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde bu tarifenin amacının Bakanlık bünyesindeki sağlık hizmeti sunucuları ile devlet üniversiteleri bünyesinde yer alan sağlık hizmet sunucuları (devlet üniversite hastaneleri, sağlık uygulama ve araştırma merkezleri, diş hekimliği fakülteleri), fiyat tarifeleri ile uygulamaya ilişkin usul ve esasların belirlenmesi olduğu,
Mezkûr Fiyat Tarifeleri Usul ve Esaslarının “Kamu Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesinin Genel Uygulama İlkeleri” başlıklı 3’üncü kısmının (ç) bendinde 5510 sayılı Kanun’un geçici 20’nci maddesi kapsamında yer alan banka ve sandık kapsamındaki iştirakçiler ile kamu ve özel hukuk tüzel kişilerinin mensuplarına yönelik sunulacak sağlık hizmetleri için Ek-2’deki Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi fiyatlarının uygulanacağı,
Hükümleri düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları veya sağlık işletmelerinin genel sağlık sigortası kapsamı dışındaki özel sigorta, özel kurum ve benzeri kuruluşların mensuplarına hizmet sunabileceği, sunulan hizmetlerle ilgili olarak Yükseköğretim Kurumu tarafından çıkartılan Gelir Getirici Faaliyet Cetvelindeki puanlarda alınacak ücrete paralel olarak artırım yapılabileceği ancak bu hizmete yönelik ilgili kurumlarla anlaşma yapılması, bu anlaşmada kurumların hak ve yükümlülüklerin ortaya konularak bir protokole bağlanması, bu protokolde söz konusu hizmetlerin fiyatlarının Sağlık Hizmetleri Fiyat Tarifesi fiyatları taban olarak belirlenmesi ve alınan hizmetin bedelinin hangi sürelerde tahsil edileceği, hizmet bedelinin tahsil edilememesi durumunda ne gibi yaptırımların uygulanacağı gibi hususlara yer verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, genel sağlık sigortası kapsamı dışında olup 2024 yılı içerisinde aşağıdaki tabloda gösterilen kurumların personeline hizmet verilmişse de bu hizmetlere yönelik ilgili kurumlarla herhangi bir anlaşma yapılmadığı ve protokol imzalanmadığı, söz konusu hizmetlerin hangi fiyatlardan verileceği ve tahsilatın hangi şartlarda yapılacağına yönelik herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresinin cevabında, ilgili kuruluşların tedavi giderleri mevzuat gereğince kamu tarifesi üzerinden ücretlendirilmiş olup tahsilatları sorunsuz olarak yapıldığı, ilgili kurum ve kuruluşlar protokol yapılmakta olup örnek protokoller ekte gönderildiği bilgisi verilmiştir.
Her ne kadar sunulan sağlık hizmeti için ilgili kurum ve kuruluşlar ile protokol yapılmakta olduğu ve örnek protokollerin ekte gönderildiği belirtilmiş ise de cevap ekinde sunulan protokollerin denetim sürecinde denetim ekibine sunulmuş olan protokoller olduğu görülmüştür. Bunun dışında aşağıdaki tabloda gösterilen kurum ve kuruluşlar ile sözleşmeler yapıldığına dair herhangi bir bilgi ve belge sunulmamıştır.
Bu itibarla, iş ve işlemlerinde netliğin sağlanması ve gelir kaybına sebebiyet verebilecek risklerin giderilmesi amacıyla yüksek işlem hacmine sahip kurumlar ile sözleşme yapılması gerekmektedir.
Tablo 1: Ağız ve Diş Sağlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi Protokol İmzalanmayıp Hizmet Verilen Kurum ve Kuruluşların Listesi
| 5510 Sayılı Kanun’un Geçici 20’nci Maddesi Kapsamında Yer Alan Tüzel Kişilikler | 2024 yılı içerisinde verilen hizmete karşılık kesilen fatura bedeli (TL) |
| Edirne Ticaret Borsası Başkanlığı | 3.707,50 |
| Garanti Bankası A.Ş. Emekli ve Yardım Sandığı | 1.507,50 |
| İş Bankası | 9.697,50 |
| Keşan Ticaret Borsası | 1.677,50 |
| Şekerbank T.A.Ş Personeli Sosyal Sigorta Vakfı | 3.531,25 |
| Türkiye Od., Bor. Birl. Pers. Sig. ve Emk. Sand.V | 5.802,50 |
| Uzunköprü Ticaret ve Sanayi Odası | 5.076,25 |
| Vakıflar Bnk. Yrd. Snd. | 1.020 |
| Ziraat Bnk ve Halk Bank. Yrd. Sand. | 2.511,21 |
| 2024 Kasım Gkk (6458) Kapsamında Olan Yabancılar | 219,73 |
Tablo 2: Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Protokol İmzalanmayıp Hizmet Verilen Kurum ve Kuruluşların Listesi
| Keşan Ticaret Borsası | 730,00 |
| Edirne Ticaret ve Sanayi Odası | 69.814,38 |
| Edirne Ticaret Borsası | 130.103,96 |
| Lüleburgaz Yapı Kredi Bankası | 300,00 |
| Edirne Yapı ve Kredi Bankası | 3.290,00 |
| T.C. Uzunköprü Ticaret ve Sanayi Odası | 3.390,00 |
| İstanbul Odalar Borsalar Birlik Personeli-Sigorta ve Emeklilik Sandığı | 2.021.078,08 |
| Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. | 27.433,49 |
| Fortis Bank A.Ş. Mensupları Emekli Sandığı Vakfı | 1.877,50 |
| Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi Memurları Emekli Sandığı Vakfı | 525,00 |
| Türkiye İş Bankası A.Ş. | 1.229.545,91 |
| Türk Ekonomi Bankası A.Ş. | 37.965,62 |
| Esbank Eskişehir Bankası T.A.Ş. Mens. Emekli Sand. Vakfı | 600,00 |
| Kırklareli Ticaret ve Sanayi Odası | 2.820,00 |
| Trafik Kazaları Sosyal Güvenlik Merkezi | 188.275,00 |
| Şekerbank T.A.Ş.-Sig. Sandığı Vakfı | 269.231,86 |
| T.C Zir&T.Halk Men.Em.Y.Vakf. | 216.828,19 |
| T.Garanti Ban. Em.ve Yardım Sandığı | 719.368,91 |
| Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O . Emekli Sandığı | 523.698,34 |
| Yapı Kredi ve Emekli Yardım Sandığı Vakfı | 1.122.055,03 |
| T. Halk Bankası Emekli Sandığı Vakfı | 270.815,70 |
| Hayrabolu Ticaret ve Sanayi Odası | 194.917,01 |
| Akbank T.A.Ş.Mens.Tekaüt-Sandığı Vakfı | 875.399,64 |