|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite kamu idaresine ait harcama birimlerinde taşınır denetimi sonucunda, demirbaş kayıtlarının güvenilirliğine dair ciddi sorunlar tespit etmiştir. Yapılan denetimlerde, kayıtlarda mevcut olduğu halde bulunamayan taşınırların yanı sıra, kayıtlarda yer almayan sayım fazlası taşınırların da varlığı ortaya çıkmıştır. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Taşınır Mal Yönetmeliği, kamu kaynaklarının yönetimi ve taşınırların kaydının doğru tutulması konusunda harcama yetkililerine önemli sorumluluklar yüklemektedir.
Denetim sonuçları, çeşitli birimlerdeki demirbaşların kayıtlarda bulunmasına rağmen fiilen eksik olduğunu göstermektedir. Örneğin, Genel Sekreterlik, Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Bilgi İşlem Daire Başkanlığı gibi birimlerde önemli miktarlarda taşınırın kayıtlarda yer aldığı ancak fiilen bulunamadığı belirlenmiştir. Ayrıca, sayım fazlası olarak tespit edilen taşınırların kayıtlara alınması ve kayıtlardan çıkarılması gereken durumlar da ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, denetim bulguları doğrultusunda yapılan düzeltme işlemleri 2025 yılı itibarıyla gerçekleştirilmiş olsa da, 2024 mali yılına ait bilançoda yer alan Demirbaşlar Hesabı tutarının güvenilir olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, kamu idaresinin taşınır yönetiminde daha dikkatli ve sistematik bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Demirbaşlar Hesabında Yer Alan Tutarın Doğru ve Güvenilir Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kamu İdaresine ait harcama birimlerinde yürütülen taşınır denetimi sonucunda; kayıtlarda yer aldığı halde bulunamayan sayım noksanı ve kayıtlarda olmayan sayım fazlası taşınırların olduğu tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında harcama yetkililerinin; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu oldukları hükmüne yer verilmiş, beşinci fıkrasında ise taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda neden oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in;
-“Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, ikinci fıkrasının (a) bendinde önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırların, (b) bendinde taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmaların, (c) bendinde ise sayım sonucunda ortaya çıkan fazlaların, miktar ve değer olarak kayıtlara alınıp takip edileceği,
-“Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerine ait taşınırların yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımının yapılacağı, ikinci fıkrasında; taşınır sayımlarının harcama yetkilisince kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılacağı, yedinci fıkrasında; sayım kurulunca taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlardan eksik olduğunun tespit edilmesi halinde Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve varlık işlem fişi; fazla olduğunun tespit edilmesi halinde ise varlık işlem fişi düzenlettirilerek, defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanacağı, dokuzuncu fıkrasında; kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenleneceği, bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgelerinin taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturacağı,
düzenlemeleri bulunmaktadır.
Taşınırlarla ilgili yürütülen denetimler sonucunda;
– Genel Sekreterlikte 2013, 2015 ve 2019 yıllarında alınmış ve alım tarihlerindeki değeri 91.907,78 TL,
– Sosyal Bilimler Enstitüsünde 2013 yılında alınmış ve alım tarihindeki değeri 23.057,02 TL,
-Bilgi İşlem Daire Başkanlığında 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 ve 2023 yıllarında alınmış ve alım tarihindeki değeri 163.371,76 TL,
-Yabancı Diller Yüksekokulunda 2013 ve 2014 yıllarında alınmış ve alım tarihindeki değeri 16.700,00 TL,
tutarındaki taşınırların kayıtlarda yer aldığı halde fiilen bulunamadığı, taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlardan eksik olduğunun tespit edilmesi halinde Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve varlık işlem fişi düzenlettirilerek defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanmasının gerektiği,
-Bilimsel Araştırma Projeleri biriminde 5 adet demirbaşın,
-Bilgi İşlem Daire Başkanlığında 72 adet demirbaş ve cihazın,
-Genel Sekreterlikte 11 adet demirbaşın,
-Hukuk Fakültesinde 10 adet demirbaşın,
-Hukuk Müşavirliğinde 3 adet demirbaşın,
-İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde 74 adet demirbaşın,
-İletişim Fakültesinde 5 adet demirbaşın,
-Kütüphane Daire Başkanlığında 7 adet demirbaşın,
-Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında 5 adet demirbaşın,
-Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığında 11 adet demirbaşın,
-Personel Daire Başkanlığında 8 adet demirbaşın,
-Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında 26 adet demirbaşın,
-Galatasaray İlköğretim Okulunda 1 adet demirbaşın,
sayım fazlası taşınır olarak bulunduğu, taşınırların fiili miktarlarının fazla olduğunun tespit edilmesi halinde varlık işlem fişi düzenlettirilerek, defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanmasının gerektiği,
anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından;
Denetimler sırasında fiilen yerinde bulunamayan taşınırlarla ilgili olarak;
-Genel Sekreterlik birimindeki eksik taşınırların bir kısmının başka harcama birimlerinde bulunduğunun tespiti üzerine bu taşınırların 2025/2, 8, 9, 10, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 35, 37 numaralı taşınır işlem fişleri ile fiilen bulundukları birimlerden devir alındığı veya bu birimlere devredildiği, kayıtlı değeri 77.073,00 TL olan 152 adet demirbaşın daha önceden hurdaya ayrıldığı halde gerekli kayıtlarının yapılmadığı, söz konusu hurdaların 2025/34 ve 2025/38 numaralı taşınır işlem fişleri ile kayıttan düşme işlemlerinin gerçekleştirildiği,
-Sosyal Bilimler Enstitüsünde alım tarihindeki değeri 23.057,02 TL olan taşınırlardan bir adedinin bulunarak Enstitüye teslim edildiği; eskimiş, yıpranmış ve kullanım ömrü kalmamış bir kısım taşınırın daha önceden hurdaya ayrıldığı ancak kayıtlarının yapılmadığı, bunun üzerine Taşınır Kayıt ve Yönetim Sistemi ile fiili sayımın uyumunun sağlanması amacıyla kayıtlı değeri 7.279,40 TL olan 14 adet taşınırın 2025/7 numaralı taşınır işlem fişiyle kayıtlardan çıkarıldığı,
-Bilgi İşlem Daire Başkanlığı bünyesindeki eksik taşınırlardan bir kısmının anılan Daire Başkanlığından Üniversitenin diğer birimlerine verilen ancak devir işlemleri yapılmadan teslim edilen demirbaşlar olduğunun anlaşılması üzerine 78 adet taşınır işlem fişiyle ilgili birimlere devir işlemlerinin gerçekleştirildiği,
-Yabancı Diller Yüksekokulunda 2013 ve 2014 yıllarında alınmış ve alım tarihindeki değeri 16.700,00 TL olan taşınırların 26.12.2023 tarihinde Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu AŞ Hurda İşletmesi Müdürlüğüne teslim edildiği fakat kayıttan düşme işleminin yapılmadığı, bu taşınırların 2025/11 numaralı taşınır işlem fişiyle kayıtlardan çıkarıldığı,
Denetimler sırasında sayım fazlası olarak tespit edilen taşınırlardan;
-Bilimsel Araştırma Projeleri birimindeki 5 adet demirbaşın yeniden yapılan sayım sonucu 4 adet olduğunun tespit edilerek kayıtlara 2025/10, 17, 32 ve 34 numaralı taşınır işlem fişleriyle ve 7.345,88 TL bedelle alındığı,
-Bilgi İşlem Daire Başkanlığında 72 adet demirbaşla ilgili olarak; diğer akademik ve idari birimler tarafından değişim, bakım, onarım vb. nedenlerle teslim edilen ancak çeşitli nedenlerle Daire Başkanlığında kalan ve diğer birimlerce devretme işlemleri gerçekleştirilmemiş olan taşınırların 40 adet taşınır işlem fişiyle ilgili birimlerden devir alındığı, Üniversitenin diğer harcama birimleri tarafından satın alınıp Bilgi İşlem Daire Başkanlığına devredilen disklerin Başkanlık tarafından eski bilgisayarların hızlandırılarak kullanıma kazandırılması için kullanıldığı, eski bilgisayarların kasasına ayrı ayrı takılan bu taşınırlar için 255 No.lu hesaba sehven giriş işlemleri yapıldığı, söz konusu malzemelerin tüketim malzemesi niteliğine haiz olması nedeniyle 2024/105 numaralı taşınır işlem fişiyle düzeltme kayıtları yapılarak 150 No.lu hesaba alındığı, 2022/34 numaralı taşınır işlem fişleriyle sehven kayıttan düşme işlemi yapılmış olan 7 adet veri depolama ünitesinin hurdaya verilen video kayıt cihazları yerine kayıtlardan düşüldüğünün anlaşılması üzerine bu kaydın 2025/50 numaralı taşınır işlem fişiyle düzeltme işlemi yapılarak doğru hale getirildiği, 378.780,00 TL değerindeki bir demirbaşın esasen yazılım olduğunun tespiti üzerine bu taşınırın 2025/48 numaralı taşınır işlem fişi ile kayıttan düşme işleminin yapıldığı ve 2025/1542 numaralı muhasebe işlem fişi ile 260 Haklar Hesabına giriş kaydının gerçekleştirildiği,
-Genel Sekreterlikteki 11 adet demirbaşın diğer birimlere ait olduğunun tespiti üzerine bu birimlere devirlerinin yapıldığı,
-Hukuk Fakültesinde 10 adet demirbaşın 4’ünün 2025/11 ve 17 numaralı taşınır işlem fişleriyle 3.773,16 TL üzerinden kayıtlara alındığı, kalan fazlaların diğer harcama birimlerine ait olduğunun tespiti üzerine devir işlemlerinin yapıldığı,
-Hukuk Müşavirliğinde 3 adet demirbaşın başka birimlere ait olduğunun tespit edilerek devir işlemlerinin yapıldığı,
-İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde 74 adet demirbaştan 56’sının 2025/21, 28 ve 29 numaralı taşınır işlem fişleriyle 39.613,00 TL üzerinden kayda alındığı, kalanların diğer birimlere ait olduğunun tespiti üzerine ilgili birimlere devrinin yapıldığı,
-İletişim Fakültesinde 5 adet demirbaşın 4.400,00 TL bedel üzerinden 2025/7 ve 8 numaralı taşınır işlem fişleriyle kayda alındığı,
-Kütüphane Daire Başkanlığında 7 adet demirbaşın 3’ünün 2.438,68 TL bedel üzerinden 2025/5 numaralı taşınır işlem fişiyle kayda alındığı, kalanların diğer birimlere ait olduğunun tespiti üzerine ilgili birimlere devrinin yapıldığı,
-Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığında 5 adet demirbaşın diğer birimlerin kayıtlarında olup devir yapılmadan anılan Daire Başkanlığının kullanımına verildiği, ilgili birimlerden bu demirbaşların çıkışlarının yapılarak Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığına devirlerinin gerçekleştirildiği,
-Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığında 11 adet demirbaşın 2025/53 ve 54 numaralı taşınır işlem fişleriyle ve 12 adet olmak üzere 10.825,28 TL bedelle girişlerinin yapıldığı,
-Personel Daire Başkanlığında 8 adet demirbaşın yeniden sayım sonucu 6 olarak tespit edildiği ve 2025/6 numaralı taşınır işlem fişiyle 6.046,32 TL bedel üzerinden giriş kaydının yapıldığı,
-Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında 26 adet demirbaşın yeniden yapılan sayım sonucunda 31 olarak tespit edildiği ve 2025/20 numaralı taşınır işlem fişiyle 57.348,94 TL üzerinden giriş kaydının yapıldığı,
-Galatasaray İlköğretim Okulunda 1 adet demirbaşın, yeniden yapılan sayım sonucunda 16 olarak tespit edildiği ve 2025/1 numaralı taşınır işlem fişiyle 89.091,36 TL üzerinden giriş kaydının yapıldığı,
-Ayrıca Bilgi İşlem Daire Başkanlığı bünyesindeki sistem odalarında kayıtlı olmayan taşınırlarla ilgili çalışmaların tamamlanarak 4 adet demirbaşın 1.043.744,40 TL bedelle ve 2025/13 numaralı taşınır işlem fişiyle, 54 adet demirbaşın ise 765.144,50 TL bedelle ve 2025/17 numaralı taşınır işlem fişiyle envanter girişlerinin yapılarak kayıt altına alındığı,
bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; bulguda yer verilen tespitlerle ilgili düzeltme, kayda alma ve kayıtlardan çıkarma işlemleri 2025 yılında yerine getirilmekle birlikte görüş verilen tablolar 2024 mali yılını ilgilendirdiğinden, bilançoda 255 Demirbaşlar Hesabında yer alan tutar doğru ve güvenilir değildir.