|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulumu, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında yetersizlikler olduğu belirlenmiştir. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkinliğinden sorumlu olduğu, ancak bu sorumlulukların yeterince yerine getirilmediği gözlemlenmiştir. Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberler, iç kontrol sistemlerinin uyumlu hale getirilmesi için gerekli adımların atılmasını öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, üniversitenin kurumsal ve iç kontrol risklerini belirlemediği, risk değerlendirmesi yapmadığı ve iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmediği saptanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’na raporlama yapılmadığı da tespit edilmiştir. Üniversite yönetimi, mevcut işlemlerin varlığına rağmen, uygulamada hala önemli eksikliklerin bulunduğunu kabul etmektedir. Kamu idaresi, iç kontrol sisteminin etkinliğini artırmak amacıyla risklerin belirlenmesi ve izlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü, ayrıca değerlendirme raporlarının düzenli olarak yapılacağını ve bulguların ilgili kurulla paylaşılacağını bildirmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesi, iç kontrol sisteminin sağlıklı işleyişine önemli katkılar sağlayacaktır. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde, iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
Kurumsal ve iç kontrol risklerinin belirlenmediği,
Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığı,
İç kontrol sisteminin yılda en az bir kez değerlendirmediği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmadığı,
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen yetersizlik ve eksikliklerin bulunduğu görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında, iç kontrol sisteminin daha etkin bir şekilde işlemesi ve mevzuatta öngörülen yükümlülüklerin tam olarak karşılanabilmesi amacıyla kurumsal ve iç kontrol risklerinin belirlenmesi ile bu risklerin değerlendirilmesine ve izlenmesine yönelik çalışmalara devam edildiği, iç kontrol sisteminin işleyişine dair değerlendirme raporlarının periyodik olarak yapılacağı ve elde edilen bulguların İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu ile paylaşılmasının sağlanacağı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.