|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite kamu idaresinin taşınır hesaplarında önemli eksiklikler tespit etmiştir. Denetim sonuçlarına göre, kayıtlarda yer alan ancak fiilen bulunmayan taşınırların yanı sıra, kayıtlarda yer almayan fazla taşınırların da bulunduğu belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Taşınır Mal Yönetmeliği, kamu kaynaklarının yönetimi ve muhasebeleştirilmesi konusunda harcama yetkililerine önemli sorumluluklar yüklemektedir. Ancak, denetim bulguları, bu yükümlülüklerin yeterince yerine getirilmediğini göstermektedir.
Denetimlerde, çeşitli birimlerde kayıtlarda yer alan taşınırların fiili miktarlarının eksik olduğu ve sayım fazlası taşınırların bulunduğu tespit edilmiştir. Örneğin, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesinde 387 adet, Genel Sekreterlikte 73 adet sayım fazlası taşınır kaydedilmiştir. Bu durum, taşınırların kayıtlarının güncellenmesi ve sayım sonuçlarıyla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Kamu idaresi, denetim sırasında eksik ve fazla taşınırlarla ilgili bazı düzeltme işlemlerine başlamış olsa da, 2024 mali yılına ait bilançoda yer alan tutarların doğruluğu ve güvenilirliği sorgulanmaktadır. Bu bağlamda, taşınırların kayda alınması ve kayıtlardan çıkarılması işlemlerinin tamamlanması, mali raporların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Taşınır Hesaplarında Kayıtlı Tutarların Doğru ve Güvenilir Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kamu İdaresine ait harcama birimlerinde yürütülen taşınır denetimi sonucunda; kayıtlarda yer aldığı halde fiilen bulunamayan sayım noksanı ve kayıtlarda yer almayıp fazla olan sayım fazlası taşınırların bulunduğu tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında harcama yetkililerinin; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumlu oldukları hükmüne yer verilmiş, beşinci fıkrasında ise taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda neden oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in;
-“Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, ikinci fıkrasının (a) bendinde önceki yıldan devren gelen taşınırlar ile içinde bulunulan yılda herhangi bir şekilde edinilen veya elden çıkarılan taşınırların, (b) bendinde taşınırlardaki kayıp, fire, yıpranma ve benzeri nedenlerle meydana gelen azalmaların, (c) bendinde ise sayım sonucunda ortaya çıkan fazlaların, miktar ve değer olarak kayıtlara alınıp takip edileceği,
-“Sayım ve sayım sonrası yapılacak işlemler” başlıklı 32’nci maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerine ait taşınırların yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımının yapılacağı, ikinci fıkrasında; taşınır sayımlarının harcama yetkilisince kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılacağı, yedinci fıkrasında; sayım kurulunca taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlardan eksik olduğunun tespit edilmesi halinde Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve varlık işlemfişi; fazla olduğunun tespit edilmesi halinde ise varlık işlem fişi düzenlettirilerek, defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanacağı, dokuzuncu fıkrasında; kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenleneceği, bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgelerinin taşınır kayıt yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturacağı,
düzenlemeleri bulunmaktadır.
Taşınırlarla ilgili yürütülen denetimler sonucunda;
-Genel Sekreterlikte 105 adet,
-Sosyal Bilimler Enstitüsünde 4 adet,
-Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında 11 adet,
-Mühendislik ve Mimarlık Fakültesinde 113 adet,
-Turizm Fakültesinde 16 adet,
demirbaş niteliğindeki taşınırların kayıtlarda yer aldığı halde fiilen bulunamadığı, taşınırların fiili miktarlarının kayıtlı miktarlardan eksik olduğunun tespit edilmesi halinde Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve varlık işlem fişi düzenlettirilerek defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanması gerektiği halde bu işlemlerin yapılmadığı,
-Mühendislik ve Mimarlık Fakültesinde 387 adet,
-Genel Sekreterlikte 73 adet,
-Hukuk Fakültesinde 1 adet,
-Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında 21 adet,
-Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığında 14 adet,
-Sağlık Bilimleri Fakültesinde 232 adet,
-Turizm Fakültesinde 11 adet,
-Bilgi İşlem Daire Başkanlığında 44 adet,
demirbaş ve cihaz niteliğinde sayım fazlası taşınır bulunduğu, taşınırların fiili miktarlarının fazla olduğunun tespit edilmesi halinde varlık işlem fişi düzenlettirilerek defter kayıtlarının sayım sonuçlarıyla uygunluğunun sağlanması gerekir iken bu işlemlerin yapılmadığı,
anlaşılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından;
Denetimler sırasında fiilen yerinde bulunamayan taşınırlarla ilgili olarak;
-Genel Sekreterlikte 105 adet demirbaşla ilgili çalışmaların devam ettiği,
-Sosyal Bilimler Enstitüsündeki 4 adet eksik demirbaşın bulunarak kayıttan düşme, devir ve ortak kullanım listesine dahil edilme işlemlerinin yapıldığı ve kanıtlayıcı belgelerin cevap ekinde sunulduğu,
-Öğrenci İşleri Daire Başkanlığındaki 11 adet eksik demirbaşın bulunduğu, çalışamaz durumda olan 1 demirbaşın gerekli süreçler tamamlandıktan sonra hurdaya ayrıldığı ve hurdaya ayırma yazısının cevap ekinde iletildiği, 8 adet demirbaşın ana depoda muhafaza altına alındığı ve fotoğraflarının cevap ekinde sunulduğu, 2 adet demirbaşın Daire Başkanlığı ofislerinde muhafaza altına alındığı ve fotoğraflarının cevap ekinde sunulduğu,
-Mühendislik ve Mimarlık Fakültesindeki 113 adet taşınırın yerlerinin tespit edilerek bulundukları birimlere 2025/10 ve 20 numaralı taşınır işlem fişleriyle devirlerinin gerçekleştirildiği,
-Turizm Fakültesindeki 16 adet ürünün 2024/4 ve 2025/3-4 numaralı taşınır işlem fişleriyle ilgili birimlere devir işlemlerinin yapıldığı,
Denetimlerde sayım fazlası olup kayıtlı olmayan taşınırlarla ilgili olarak;
-Mühendislik ve Mimarlık Fakültesindeki 387 adet sayım fazlası olarak belirlenen taşınırlar için Değer Tespit Komisyonu tarafından değer tespit çalışmalarının tamamlandığı ve belirlenen bedeller üzerinden taşınır giriş işlemlerinin başlatıldığı,
-Genel Sekreterlikte 73 adet fazla olan demirbaşlarla ilgili çalışmaların devam ettiği,
-Hukuk Fakültesinde 1 adet demirbaşın bağış olduğunun anlaşılarak 2025/1 numaralı taşınır işlem fişi ile 8.000,00 TL üzerinden kayıtlara alındığı,
-Öğrenci İşleri Daire Başkanlığında 21 adet fazla taşınırdan 8 adedinin Rektörlük taşınır kayıt yetkilisine teslim edildiği, kalan fazla taşınırlar için henüz devir yapılması talebinde bulunan birim bulunmadığı için 2025 yılı ortasına kadar bekleneceği, talep olmaması durumunda gerekli komisyonlar kurularak bu taşınırların taşınır sistemine kaydedilmesinin planlandığı,
-Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığında 14 adet fazla taşınır için Değer Tespit Komisyonu oluşturulduğu, tespit edilen 122.999,98 TL üzerinden 2025/14 numaralı taşınır işlem fişiyle kayda alma işleminin tamamlandığı,
-Sağlık Bilimleri Fakültesinde 232 adet sayım fazlası taşınırdan 4 adet cihazın 2025/22 numaralı taşınır işlem fişiyle 5.750,00 TL üzerinden, diğerlerinin ise demirbaş olarak 2025/21 numaralı taşınır işlem fişiyle 181.700,00 TL üzerinden envanter girişinin yapıldığı,
-Turizm Fakültesinde 11 adet sayım fazlası demirbaşın 2025/21 numaralı taşınır işlem fişiyle giriş kaydının yapıldığı,
-Bilgi İşlem Daire Başkanlığında 44 adet taşınırdan 4’ünün bir başka harcama birimi kayıtlarında olduğu tespit edilerek bu birime tutanakla teslim edildiği, teslim belgesinin cevap ekinde sunulduğu, geriye kalanların sayım fazlası olarak değer tespitlerinin yapılıp 2025/44 numaralı taşınır işlem fişiyle 158.421,17 TL ve 2024/45 numaralı taşınır işlem fişiyle 244.586,58 TL üzerinden demirbaş olarak kayıtlarının yapıldığı,
bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; bulguda yer verilen tespitlerle ilgili düzeltme, kayda alma ve kayıtlardan çıkarma işlemlerinin bir kısmı 2025 yılında yerine getirilmekle birlikte görüş verilen tablolar 2024 mali yılını ilgilendirdiğinden, bilançoda 253 ve 255 No.lu hesaplarda yer alan tutar doğru ve güvenilir değildir.