|
ÖZET: Döner Sermaye Gelirlerinin Ek Ödeme Dağıtımında Mevzuat İhlali Tespit Edildi
2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemelerin, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi (d) fıkrasına uygun olarak dağıtılmadığını ortaya koymuştur. Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulları ile laboratuvar veya atölye bulunduran diğer yükseköğretim kurumları, sürekli eğitim merkezleri ve düzenli döner sermaye geliri olan kurumlar için bu düzenlemenin gerekliliği vurgulanmaktadır. Ancak, ek ödemelerin dağıtımında belirlenen usul ve esaslara uyulmadığı tespit edilmiştir. Yönetmelik, döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemelerin, öğretim elemanlarının hizmete katkı oranları dikkate alınarak belirlenmesini öngörmektedir. Bu kapsamda, kurumsal katkı puanı, bireysel gelir getirici faaliyet puanı, eğitim-öğretim faaliyeti puanı, bilimsel faaliyet puanı ve diğer faaliyetler puanı gibi kriterler kullanılmalıdır. Ancak, yapılan denetimlerde, özellikle diş hekimliği fakültesi dışındaki diğer birimlerde bu kriterlerin uygulanmadığı ve dağıtımda hatalar olduğu belirlenmiştir. Kamu idaresi, gelecekteki ek ödeme dağıtımlarında ilgili yönetmelik hükümlerine uygun hareket edileceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, mevcut hata ve eksikliklerin giderilmesi ve mevzuata uygun bir dağıtım sürecinin sağlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Mevzuatında Yer Alan Usule Göre Dağıtımının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları, sürekli eğitim merkezleri ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen gelirlerden, bu gelirlere katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemelerin 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesi (d) fıkrası kapsamında dağıtılmadığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesi (d) fıkrasında, ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümlerinin uygulanacağı hükmü düzenlenmiştir.
Anılan Kanunun 58’inci maddesi (c) fıkrasında öğretim elemanları ve diğer personelin ek ödeme tavanıyla ilgili düzenleme yapıldığı ancak hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranlarının belirlenmediği söz konusu belirlemenin Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik ile yapıldığı anlaşılmıştır.
2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesine dayanılarak hazırlanan ve 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde bu Yönetmelik’in, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlandığı,
Mezkûr Yönetmelik’in “Genel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde ise, döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanları ve diğer personele dağıtılacak ek ödemelerin, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılacağı, Yönetim kurullarınca, Kanunun 58’inci maddesi uyarınca belirlenen tavan ek ödeme oranlarını geçmemek üzere ek ödeme oranlarının belirleneceği, yapılacak ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde 5’inci maddede belirlenen; kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanının (E puanı) esas alınacağı, Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan birimlerde söz konusu puanların tamamının kullanılacağı ancak (c) fıkrası dışındaki birimlerde ise yönetim kurullarınca, yükseköğretim kurumunun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak söz konusu puanların bir veya birden fazlasının kullanılmasına karar verilmek suretiyle belirleme yapılacağı,
Anılan Yönetmelik’in “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesi 13’üncü fıkrasında bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları, sürekli eğitim merkezleri ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemede, (A), (B), (C), (D) ve (E) puanlarından biri veya birden fazlasının kurumun yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurularak kullanılabileceği,
Hükümleri düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları, sürekli eğitim merkezleri ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerinden yapılacak olan ek ödemelerin dağıtılmasında, hizmet karşılığı olarak katkı oranları dikkate alınmak suretiyle hizmeti veren öğretim elemanlarına bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve oranlara uygun olarak yetkili kurullara tanınan yetki çerçevesinde birimler veya alt birimler bazında yapılacağı, ek ödemeye esas katkı oranlarının belirlenmesinde kurumsal katkı puanı (A puanı), bireysel gelir getirici faaliyet puanı (B puanı), eğitim-öğretim faaliyeti puanı (C puanı), bilimsel faaliyet puanı (D puanı) ve diğer faaliyetler puanının (E puanı) esas alınacağı ve bunlardan biri veya birden fazlasının kullanılmasına yönetim kurulunca karar verileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimlerde, diş hekimliği fakültesi döner sermaye işletmesi haricinde kalan diğer işletmelerce üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerinden yapılacak olan ek ödemelerin dağıtılmasında 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesi (d) fıkrası esas alınması gerektiği halde bu fıkra kapsamında dağıtımın yapılmadığı tespit edilmiştir. Üniversite Yönetim Kurulunca ilgili merkezler için herhangi bir dağıtım katsayısı belirlenmediği, elde edilen gelirlerin dağıtılmasında hataların bulunduğu görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bundan sonraki süreçte dağıtılacak ek ödemelerde ilgili yönetmelik kapsamında işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, ek ödeme dağıtılmasında hata ve eksikliklerin giderilerek mevzuat mlerine riayet edilerek dağıtımın gerçekleştirilmesi gerekmektedir.