|
ÖZET: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Hastanesi’nde kullanılan kriyojenik tankların yerleşiminde standartlara uyulmadığı tespit edilmiştir. 12 Ağustos 2013 tarihinde yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’in ilgili maddeleri, 20 Ekim 2023’te yapılan değişiklikle güncellenmiştir. Bu değişiklikle birlikte, tehlikeli kimyasal maddelerin depolandığı tankların kullanımında TS EN 14197 ve TS EN ISO 21009 standartlarına uyulması zorunlu hale gelmiştir. Ancak, bu standartlara erişim yalnızca ücretli olarak sağlanmaktadır.
Hastanede bulunan dört adet statik vakumla yalıtılmış tank, belirlenen minimum güvenli mesafe olan 5 metreden daha yakın konumlandırılmıştır. İki tank, hastane binalarının ortasında yer almakta ve çeşitli tehlikeli unsurlara oldukça yakın mesafededir. Diğer iki tank ise araç yoluna sadece 1 metre uzaklıktadır. Kamu İdaresi, tankların ilk yerleşiminde uygun alanların seçildiğini, ancak zamanla yapılan ek binalar nedeniyle güvenli alanların daraldığını belirtmiştir. Ancak, bu durum mevcut standartlara uygun bir yerleşim sağlanmadığı gerçeğini değiştirmemektedir. Kriyojenik tankların güvenli bir şekilde yerleştirilmesi ve gerekli standartlara uyulması kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Vakumlu Kriyojenik Tankların Yerleşiminde Standartlara Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Hastanesinde kullanılan kriyojenik tankların standartlara uygun yerleştirilmediği görülmüştür.
12.08.2013 yılında Resmi Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’in “Sıvı Oksijen, Sıvı Argon ve Sıvı Azot Depolama Tankları ile İlgili Güvenlik Mesafeleri” başlıklı Ek 4’üncü maddesi 20.10.2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile mülga olmuştur.
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’in 7’nci maddesinin “m” fıkrası değişiklik içeren Yönetmelik ile “m) İşyerlerinde, tehlikeli kimyasal maddelerin depolandığı tankların kullanımında TS EN 14197 ve TS EN ISO 21009 standart serilerine uyulur.” şeklinde değiştirilmiştir.
Söz konusu standartlar Türk Standartları Enstitüsü internet sitesinde bulunmaktadır. Bu standartlar ücretli erişime açıktır ve bu haliyle kriyojenik tank kullanan kamu kurumları; bu tankların kurulum, bakım, işletilme esaslarını yerine getirmek ya da getirtmek için hangi standartlara uyulması gerektiği bilgisini ancak ücretini ödemek kaydı ile ulaşacağı standartlar vasıtasıyla öğrenebilmektedir.
TS EN ISO 21009 statik vakumla yalıtılmış tanklara ait standartları içermektedir. TS EN 14197 sabit, vakumsuz ve yalıtımlı tanklara ait standartları içermektedir.
TS EN ISO 21009’da tankların araç yollarından, kaçış yollarından veya erişebilirliğin az olduğu yerlerden uzak yerlere yerleştirilmemesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca hava sirkülasyonun yeterli olduğu, acil müdahale için yeterli alanın bulunduğu alanlara yerleşim yapılması gerektiği de belirtilmiştir. Standartların ekinde minimum güvenli uzaklıkların yer aldığı bir tablo da bulunmaktadır. Bu tabloda yer alan mesafelerin minimum olduğu belirtilmiş, tankların yerleşim alanı için yapılacak spesifik bir araştırma sonucunda belirtilenden daha az olmamak kaydı ile yeni güvenli mesafe belirlenebileceği de standartlara işlenmiştir.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Hastanesinde 4 adet statik vakumla yalıtılmış tank kullanılmaktadır. Bu tanklar için minimum güvenli mesafe standartlara göre 5 metredir. Kullanılan tankların iki tanesi avlu biçiminde yerleştirilmiş hastane ana binalarının tam ortasındadır. Soğutma grubu kompresörlerine 4,4 metre, soğutma grubu ana boru hattına 2 metre, aydınlatma direğine 4,8 metre doğal gaz boru hattına ise 2,9 metre uzaklıktadır. Ayrıca 4 tarafı binalarla çevrili olan bu yerleşimde en yakın bina 2,5 metre uzaklıktadır. Tanklardan diğer iki tanesinin araç yoluna mesafesi 1 metredir. Kullanılan 4 tankın da etrafı metal çit ile çevrilmiştir ancak 5 metre yakınında sigara içilmemesi, alev kaynağı olmaması gerekmekteyken bu yönde bir sınırlandırmaya da gidilmemiştir.
Kamu İdaresi cevabında, hastane binasının ilk yapımı sırasında kriyojenik tankların uygun alanlara yerleştirildiği ancak zamanla ek ve yeni bina yapımı dolayısıyla yerleşim alanının daraldığı, güvenlikle ilgili gerekli levhaların asıldığı, TSE’nin yerleşim uygunluğu ile ilgili bir rapor vermediği ve yer değişikliğinin de fiziken mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresince gerekli uyarı levhalarının asıldığı belirtmişse de kriyojenik tanklar için belirlenen gereken standartlara uygun yerleşimin yapılması gerekmektedir.