|
ÖZET: Peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebeleştirilmesinde yapılan hatalar, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Üniversite, kiraya verdiği taşınmazlarla ilgili olarak peşin alınan kira bedellerini tamamen 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı’nda kaydetmiş, bu durum 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı’nın kullanılmamasına yol açmıştır. Bu nedenle, söz konusu gelirler gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilememiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, 380 No.lu hesabın içinde bulunulan dönemde tahsil edilen ancak gelecek aylara ait gelirlerin izlenmesi için kullanılacağını belirtirken, 480 No.lu hesabın gelecek yıllara ait gelirlerin kaydedilmesi için tasarlandığını vurgulamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 2024 yılında peşin tahsil edilen taşınmaz kira gelirleri 380 No.lu hesapta izlenmiş ve dönem sonunda bu tutarlar gelir kaydı olarak değerlendirilmiştir. Bu durum, 2025 yılına ait 4.272.214,02 TL’lik gelirlerin 2024 yılına kaydedilmesine neden olmuştur. Kamu İdaresi, peşin tahsil edilen gelirlerin bir kısmının 480 No.lu hesapta izlendiğini belirtse de, 2024 yılı mali tabloları bu hesabın kullanılmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebe kayıtlarında dönemsellik ilkesine uygun olarak 380 ve 480 No.lu hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Bu durum, mali raporların doğruluğunu ve şeffaflığını sağlamak açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Peşin Tahsil Olunan Kira Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazlarla ilgili peşin tahsil edilen kira bedellerinin tamamının 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında izlendiği ve 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının kullanılmaması nedeniyle gelirlerin gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilemediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 296’ncı maddesinde; bu hesabın içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 347’nci maddesinde; bu hesabın, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 348’inci maddesinde ise; peşin tahsil edilen gelirlerden içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin, ilgili oldukları yılda tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izleneceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, 2024 yılında peşin tahsil edilmiş taşınmaz kira gelirlerinin bulunduğu, bu gelirlerin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında izlendiği, dönem sonunda ilgili hesaptaki tutarların gelir kaydının yapıldığı ve bu nedenle 2025 yılı gelirleri olan 4.272.214,02 TL’nin 2024 yılında gelir kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, kiraya verilen taşınmazlardan peşin tahsil edilen gelirlerden bir sonraki yıla devreden tutarların 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında izlendiği ve 2025 yılı için de ilgili Yönetmelik gereği aynı şekilde kayıt yapıldığı ifade edilmiştir.
Her ne kadar İdare tarafından peşin tahsil edilen gelirlerden bir sonraki yıla devreden tutarların 480 No.lu hesaba kaydedildiği ifade edilmişse de İdarenin 2024 yılı mali tablolarından anlaşılacağı üzere cari yılda bu hesap kullanılmamıştır. Söz konusu hesabın 2025 yılında kullanılmaya başlandığı görülmüştür.
Sonuç olarak; peşin tahsil edilen kira gelirlerinin muhasebenin dönemsellik ilkesi gereği ilgisine göre 380 ve 480 No.lu hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.