ÖZET: Üniversite İktisadi İşletmesi tarafından işletilen ve kiraya verilen yerlerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. 10.08.2005 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, işyeri ruhsatlarının verilmesine dair esasları belirlemekte ve ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu vurgulamaktadır. Yapılan denetimlerde, üniversite tarafından kiraya verilen 12 işletmeden yalnızca birinin ruhsatı bulunduğu, diğer 11 işletmenin ise ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği ortaya çıkmıştır.

Kamu İdaresi, bu bulgulara katılarak, ruhsatı olmayan işletmelere yönelik gerekli incelemelerin yapılmasını ve ruhsat başvurularının gerçekleştirilmesini talep etmiştir. İlgili mevzuat gereği, üniversite bünyesindeki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alması zorunludur. Bu nedenle, üniversitenin kiracılarla sözleşme imzaladıktan sonra, kiralanan alanlarda yürütülecek ticari faaliyetlerin ruhsat durumunu kontrol etmesi ve sözleşme süresince ruhsat iptallerini takip etmesi gerekmektedir.

BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Gösteren İşletme Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite tarafından kiraya verilen ve Üniversite İktisadi İşletmesi tarafından işletilen yerlerin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.

10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde, Yönetmeliğin amacının, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemek olduğu, “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının, yetkili idareler tarafından Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verdikleri izin olduğu,

“İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde ise, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmadığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır.

Yapılan denetimde, Üniversite tarafından kiraya verilen 12 işletmeden sadece 1 işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, 11 işletmenin ise ruhsatı olmadığı halde faaliyette bulundukları tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren iş yerlerine yönelik gerekli incelemeler yapılarak, ruhsat başvurularının yapılması talep edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre Üniversite bünyesinde faaliyet gösteren işletmelerin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almaları zorunlu olup, Üniversitenin, kiracılar ile sözleşme imzalandıktan sonra, kiraya verilen alanlarda yürütülecek ticari faaliyetlerle ilgili olarak işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı alıp almadıklarını ve sözleşme süresi içerisinde işletme ruhsatının iptal edilip edilmediğini kontrol etmesi gerekmektedir.