|
ÖZET: Gülhane Medikal Tasarım ve Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin bilgisayar yazılım, bakım ve güncelleme hizmetleri için gerçekleştirdiği alımların, 260 Haklar Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği ve bu nedenle amortisman payının ayrılmadığı belirlenmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde, toplam 1.447.069 TL tutarındaki alımların hatalı kaydedilmesi nedeniyle 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kayıtlarının da yapılmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermaye İşletmeleri Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 260 Haklar Hesabı, imtiyaz, patent, lisans gibi ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılmalıdır. Bu hesapta yer alması gereken alımların 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmesi, işletme bilançosunun yanlış veri üretmesine yol açmıştır. Ayrıca, bu durum işletmenin gelir tablosunun da gerçek durumu yansıtmadığı anlamına gelmektedir. Kamu İdaresi, yapılan tespitlere katıldığını ve düzeltme işlemlerine başlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, bilgisayar yazılım, bakım ve güncelleme hizmetleri için gerçekleştirilen alımların doğru hesaplarda yer almaması, işletmenin mali durumunu olumsuz etkilemiştir. |
BULGU: Bilgisayar Yazılım, Bakım, Güncelleme Hizmeti Alımlarının Haklar Hesabına Kaydedilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Gülhane Medikal Tasarım ve Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi ihtiyacı olan bilgisayar yazılım, bakım, güncelleme işlemleri alımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedildiği ve amortisman payının ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222’nci maddesinde; 260 Haklar Hesabının bedeli karşılığında edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı ,
Hesabın işleyişini düzenleyen 223’üncü maddesinde; hakların maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, yararlanma süresi belli olanların sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanların 5’inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç olarak kaydedileceği belirtilmiştir.
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabını düzenleyen 226’ncı maddesinde de; “Birikmiş amortismanlar hesabı, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılır” hükümlerine yer verilmiştir.
Söz konusu hükümler gereğince, mali yıl içerisinde elde edilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkilerin, bunlar dolayısıyla yapılan ekonomik değer taşıyan harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kayıtlarının yapılması gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “6 Gelir tablosu hesapları” başlıklı Onuncu Bölümünün 386’ncı maddesinde de; bu hesap grubunun, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerinin tasnifli bir şekilde izlenmesi ve dönemin kesin sonuçlarının belirlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yapılan düzenlemeler gereğince, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının dönem sonunda 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ve 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabı kayıtları ile kapatılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından Gülhane Medikal Tasarım ve Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezi ihtiyacı için yapılan bilgisayar yazılım bakım, güncellemeleri kapsamında gerçekleştirilen 1.447.069 TL tutarlı alımların 260 Haklar Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına gider olarak kaydedildiği ve buna bağlı olarak amortisman payı ayrılmadığı için 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kayıtlarının da yapılmadığı tespit edilmiştir.
Hatalı kayıtlar dolayısıyla, İşletme Bilançosunda toplam 1.447.069 TL tutarlı bilgisayar yazılım, bakım ve güncellemeler kapsamında yapılan alımlar 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında yer almamış, ayrıca söz konusu alımların kaydedildiği 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının dönem sonunda kapanış kaydıyla devredildiği 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı dolayısıyla İşletme Gelir Tablosu da gerçek durumu yansıtmamıştır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak, Döner Sermaye İşletmesinin bilgisayar yazılım, bakım ve güncelleme hizmetleri kapsamında yaptığı alımlarının İşletme Bilançosunda 260 Haklar Hesabında yer almaması dolayısıya İşletme Bilançosu hatalı veri üretmiştir.