|
ÖZET: İç kontrol sisteminin işleyişinde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde, iç kontrol sisteminin kurulumu, uygulanması ve izlenmesi aşamalarında yetersizlikler olduğu gözlemlenmiştir. Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin etkinliğinden sorumlu olduğu belirtilmesine rağmen, bu sorumlulukları yerine getirme konusunda eksiklikler yaşanmaktadır. İç kontrol sisteminin Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirilmesi için gerekli eylem planlarının oluşturulması ve uygulanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sırasında, sistemin yılda en az bir kez gözden geçirildiği ancak standart değerlendirme formlarının henüz tamamlanmadığı görülmüştür. Ayrıca, iç denetçi kadrosu bulunmasına rağmen atama yapılmadığı ve dolayısıyla iç denetim biriminin kurulamadığı tespit edilmiştir. Risklerin belirlenmesi ve kontrol faaliyetlerinin sistematik bir şekilde oluşturulması konularında çalışmalar sürmekte olup, bu süreçlerin tamamlanması için belirli bir zaman dilimi öngörülmektedir. Sonuç olarak, iç kontrol sistemindeki eksikliklerin giderilmesi, sistemin etkinliğini artıracak ve kamu idaresinin mali yönetiminde daha sağlam bir yapı oluşturacaktır. Üniversite yönetimi, bu eksikliklerin farkında olduğunu ve gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. |
BULGU: İç Kontrol Sisteminin İşleyişinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Kurumun 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri ve ilgili mevzuat gereğince, iç kontrol sisteminin kurulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi aşamalarında eksikler olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, denetim tarihinde yürürlükte olan ve 05.03.2025 tarihinde kaldırılan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulmasından, işleyişinin gözetilmesinden, izlenmesinden ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde; iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması, çalışmaların etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması gerektiği belirtilmiştir.
Ayrıca, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi ile kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini Kamu İç Kontrol Standartları ile uyumlu hale getirmek üzere yapılması gereken çalışmalar belirlenmiş ve kamu idarelerinin bu çalışmalar için eylem planı oluşturma, gerekli prosedür ve ilgili düzenlemeleri hazırlama çalışmalarında, bu rehberden yararlanmalarına olanak sağlanmıştır.
Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan 02.12.2013 tarih ve 70451396-24 sayılı “Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum” konulu Genelge’de ise; Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Planlarını gönderen genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin eylem planlarının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde yürütülen izleme çalışmaları neticesinde, idarelerce yürütülmekte olan söz konusu çalışmalarla ilgili Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından tespit edilen eksiklikler belirtilerek, kamu idarelerinin eylem planlarını gözden geçirip Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi çerçevesinde revize ederek en geç 31.12.2014 tarihine kadar üst yöneticinin onayını müteakip Hazine ve Maliye Bakanlığına göndermeleri ve eylem planlarında belirtilen eylemlerin ise iki yıl içinde (31.12.2016 tarihine kadar) tamamlanmasının gerektiği ifade edilmiştir.
Üniversitenin iç kontrol sisteminin işleyişine yönelik çalışmalarının incelenmesinde;
-İç kontrol sisteminin yılda en az bir kere değerlendirildiği ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlandığı ancak değerlendirme ve izleme formlarının standart hale getirilmesi çalışmalarının devam ettiği,
-2024 yılına ait İç Kontrol Sistemi Değerlendirme raporu hazırlanmasına yönelik çalışmalar devam etmekte olduğundan üst yönetici onayına sunulmadığı,
-Üniversite bünyesinde 3 adet İç Denetçi kadrosu bulunmasına rağmen iç denetçi ataması bulunmadığı, dolayısıyla iç denetçi mevcut olmadığından iç denetim birimi kurulmadığı,
-İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi kapsmında, belirlenen risklerin etkisini kabul edilebilir seviyelere indirmek amaçlarıyla bazı kontrol faaliyetleri belirlenmekle birlikte Kurum genelinde sistematik bir kontrol faaliyeti listesi oluşturma çalışmalarına devam ettiği, 2024 yılı sonunda yapılması planlanan yeni risk belirleme ve değerlendirme çalışmaları ile bu sürecin tamamlanmasının planlandığı, her bir kontrol faaliyetinin uygulayacak sorumluların tamamının belirlenmediği, bu alandaki çalışmaların henüz tamamlanmadığı,
-Göreve yeni başlayan personele hizmet içi eğitim planlaması yapılmakla ve personelce eğitim talep edilebilmekte ise de Kurumda ihtiyaç analizine dayalı hizmet içi eğitim planlaması yapılmış olup idari birim personeli ve mutemetlere yönelik başlatılan çalışmalar henüz tamamlanmadığı,
-Kurum, kurumsal risklerini belirlemek için bazı çalışmalara başlamış ve 2024 yılı sonu itibarıyle kurumsal riskleri belirlemiş olmakla beraber iç kontrol risklerinin halen belirlenmediği,
tespit edilmiştir.
Üniversite yönetimince, iç kontrole ilişkin olarak yapılan işlemler mevcut ise de uygulamada halen yukarıda belirtilen yetersizlik ve eksikliklerin bulunduğu görülmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve gerekli çalışmalara başlandığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; söz konusu eksikliklerin giderilmesinin iç kontrol sisteminin sağlıklı şekilde işlemesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.