|
ÖZET: Üniversitenin, ortak olduğu İTÜ Teknopark A.Ş. aracılığıyla, taşınmaz ve “1773İTÜ” logosunun kullanım hakkını pazarlık usulüyle kiraladığı ve bu hakların aynı gün içinde başka bir şirkete devredildiği tespit edilmiştir. “1773İTÜ” markası, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu çerçevesinde tescillenmiş olup, kullanım hakkı 07.06.2023 tarihinde TSD Teknoloji Tesisleri Servis Destek A.Ş.’ye devredilmiştir. Bu devrin, gelirlerin İTÜ öğrencilerine burs olarak verilmesi şartıyla yapılması öngörülmüştür. Ancak, sözleşmenin 21 ve 22. maddeleri gereği logo kullanım hakkının üçüncü kişilere devredilmesi yasaktır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun hükümleri doğrultusunda, üniversitenin mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması ve “1773İTÜ” markasının ihale usulüyle verilmesi gerekmektedir. İhalelerde açıklık ve rekabetin sağlanması, kanunun temel ilkelerindendir. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, TSD ile yapılan sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği belirtilmiş, ancak mevcut durumun devam ettiği gözlemlenmiştir. Dolayısıyla, üniversitenin logonun kullanım hakkını ve bu logonun bulunduğu ürünlerin satışına yönelik taşınmazı ihalesiz devretmesi hukuka aykırıdır. |
BULGU: Üniversitenin Ortak Olduğu Teknopark Yönetici Şirket İştirakine Pazarlık Usulü ile Taşınmaz ve “1773İTÜ” Logosunu Kiralaması, Şirket Tarafından da Logo Kullanım Hakkının Üçüncü Kişilere Devredilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversitenin ortak olduğu yönetici şirket İTÜ Teknopark A.Ş’ye ait şirkete (TSD) ihalesiz olarak taşınmaz ve “1773İTÜ” markasının kullanım hakkını kiraladığı, aynı gün taşınmaz ile marka kullanım hakkının anılan şirket tarafından başka bir şirkete devredildiği görülmüştür.
Üniversite “1773İTÜ” markasını 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri çerçevesinde tescil ettirmiştir. Söz konusu logonun kullanım hakkını 07.06.2023 tarihinde üç yıl süreyle İTÜ Teknopark A.Ş nin bir şirketi olan TSD Teknoloji Tesisleri Servis Destek A.Ş’ye, gelirleri İTÜ öğrencilerine burs olarak verilmek kaydıyla devretmiştir. Üniversite söz konusu logonun kullanım hakkı ile birlikte logolu ürünlerin satışının yapılacağı bir taşınmazı da aynı sözleşme kapsamında 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin (g) fıkrasına göre ihalesiz olarak kiralamıştır. Söz konusu sözleşmenin 21 ve 22’nci maddesine göre logo kullanım hakkı üçüncü kişilere devredilemeyecektir. Şirket, logolu ürünlerin satışının yapılacağı taşınmazı ve devir yasağı olmasına rağmen söz konusu logonun kullanım hakkını aynı gün üçüncü bir .. .A.Ş ye devretmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde kira, “Taşınır ve taşınmaz malların ve hakların kiralanmasını veya kiraya verilmesini” şeklinde tanımlanmış ve aynı Kanun’un 1’inci maddesiyle kapsam dahilinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.” denilmek suretiyle ihalelerin rekabeti sağlayıcı yönüne değinilerek gelir getirici bir ihale olan kiralama işlerinde idarenin azamî kazanç sağlaması yönünde bir amaç ortaya konmuştur. Dolayısıyla idarenin gelir getirici bir unsur olan ve 2886 sayılı Kanun’a göre hak kapsamında değerlendirilen “1773İTÜ” markasını söz konusu Kanun hükümlerine göre ihale mevzuatı kapsamında kiraya vermesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, idare söz konusu ürünlerin satılacağı taşınmazı da 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) fıkrası uyarınca pazarlık usulüyle şirkete vermiş ve şirket de aynı gün söz konusu taşınmazı üçüncü bir .A.Ş ye devretmiştir.
Pazarlık usulünün ancak Devletin özel mülkiyetinde, hüküm ve tasarrufunda olan taşınır ve taşınmaz mallar için uygulanabileceği, Üniversitenin mülkiyetindeki taşınmazların 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin (g) fıkrası uyarınca kiraya verilmesi mevzuata uygun değildir.
Yukarıdaki Kanun hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının, Kanun’un temel ilke ve prensiplerinden olduğu ve bu ilke ve prensibin gereği olarak, Kanun’un 36’ncı maddesi hükmünde yer alan kapalı teklif usulünün “esas” usul, diğer usullerin ise belirli şartlar dâhilinde uygulanacak istisnai usuller mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, TSD Teknoloji Tesisleri Servis Destek A.Ş. Firması ile yapılan sözleşmenin Üniversite tarafından tek taraflı olarak feshedildiği, alt yüklenici olarak faaliyetini sürdüren A.Ş. dilekçesinde yaklaşık 29.470.265,00 TL tutarında Üniversiteye ait logolu
ürünlerin stoklarında bulunduğunu belirttiği, ilgili firmanın stok durumu göz önünde bulundurularak sözleşme feshinden itibaren kalan süre için pazarlık ihalesi yapıldığı ifade edilmişse de mevcut durumun devam ettiği görülmüştür.
Tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, üniversitenin kendisine ait logoyu kullanma hakkını ve bu logonun üzerinde bulunduğu ürünlerin satılacağı taşınmazı TSD’ye ihalesiz bir şekilde devretmesi mümkün değildir. Ayrıca aynı gün içerisinde de şirketin söz konusu logonun kullanım hakkını devir yasağı olmasına rağmen üçüncü bir kişiye devretmesi de ilgili sözleşmesine aykırılık teşkil etmektedir.