|
ÖZET: Üniversite tarafından gerçekleştirilen “500+500 Kişi Kapasiteli Yurt Binası ve Sosyal Yaşam Alanı Tesisleri İşi” ihalesinde yüklenicinin taahhütlerini zamanında yerine getirmemesi, sözleşmenin feshedilmemesiyle sonuçlanmıştır. İhale, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde, 35 yıllık bir süre için 127.500 TL bedelle gerçekleştirilmiştir. İrtifak Hakkı Sözleşmesi’nde belirtilen şartlara göre, yüklenici inşaat ruhsatını aldıktan sonra iki yıl içinde inşaatı tamamlamakla yükümlüdür. Ancak yüklenici, gerekli izinleri almakta ve inşaata başlamakta gecikmeler yaşamıştır.
Yüklenicinin inşaat sürecinde yaşanan aksaklıklar ve COVID-19 pandemisi nedeniyle süre uzatım talepleri, üniversiteyi sözleşme feshi sürecine yönlendirmiştir. 31 Aralık 2024 itibarıyla yüklenici, inşaat çalışmalarına başlamamıştır. Bu durum, üniversitenin irtifak hakkını iptal etme ve sözleşmeyi feshetme hakkını doğurmuştur. İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı, gerekli fesih işlemlerini başlatmış ve yükleniciye bildirimde bulunmuştur. Sözleşmenin hükümleri doğrultusunda, yüklenicinin kullanımındaki sosyal yaşam alanının tahliye edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Süresinde Edimini Yerine Getirmeyen Yüklenici ile İmzalanan Sözleşmede Hukuki Süreçlerin Tamamlanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında irtifak hakkı tesis edilmek suretiyle ihalesi yapılan “500+500 Kişi Kapasiteli Yurt Binası ve Sosyal Yaşam Alanı Tesisleri İşi” ile ilgili olarak yüklenicinin işi süresinde bitirmemesine rağmen Sözleşme’nin feshedilmediği görülmüştür.
Üniversite Doğu Yerleşkesinde bulunan ve mülkiyeti Üniversiteye ait olan yaklaşık 36.843 m2 yüzölçümlü taşınmaz, Yurt Binası ve Sosyal Tesis Alanı yapılmak ve işletilmek üzere 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45’inci maddesine göre açık teklif usulü ile birinci yıl KDV hariç 127.500,00 TL bedelle 35 (otuzbeş) yıllığına ihale edilmiştir. Üniversite ile yüklenici arasında 28.04.2015 tarihinde imzalanan İrtifak Hakkı Sözleşmesi’nin;
“İrtifak hakkının süresi, başlama ve bitiş tarihi” başlıklı 2’nci maddesinde;
“Birinci maddede nitelikleri belirtilen taşınmazın üzerinde aşağıdaki koşullarla bağımsız ve sürekli nitelikli/süreli (üst hakkı) irtifak hakkı kurulmuştur.
İrtifak (Üst hakkı) hakkının süresi: Ön izin + 35 yıldır.”
“İrtifak hakkının amacı ve irtifak hakkına konu taşınmazın kullanım şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde;
“Birinci maddede belirtilen taşınmazın üzerinde, 500 +500 kişi kapasiteli Yurt Binası ve Sosyal Yaşam Alanı Tesisleri (Yeme-içme, spor, eğlence, market, giyim, sağlık ve hizmet vb.) yapmak amacıyla irtifak hakkı kurulmuştur.
İmar uygulamaları yapıldıktan sonra irtifak hakkına konu taşınmazın m2 alanı net ve sabit olacaktır. İrtifak hakkına konu alanının h max yençok 8 kat emsal 1,00 olup, yapılacak binaların inşaat alanı taşınmazın m2 alanındaki emsal değerini aşmayacaktır. Ayrıca, bu taşınmaz üzerine de en az 27.000 m2’lik inşaat alanı olan 500 +500 kişi kapasiteli Yurt Binası ve Sosyal Yaşam Alanı Tesisleri (Yeme-içme, spor, eğlence, market, giyim, sağlık ve hizmet vb.) yapılacaktır. İnşaat alanı, toplam emsal inşaat m2 alanının %60T öğrenci yurdu ve %40T sosyal yaşam alanı olacak şekilde ki oranlara uyulacaktır.”
“İnşaata başlama ve bitim tarihleri” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İrtifak hakkı tesis edilen taşınmazın hak lehtanna veya temsilcisine tesliminden itibaren Ön izin süresi içinde inşaat ruhsatı alınarak inşaata başlanır ve inşaat iki yıl içinde bitirilir…”
“İrtifak hakkının sona ermesi ve iptali” başlıklı 15’inci maddesinde;
“İrtifak hakkı, sürenin bitimi ile sona erer. Sözleşme yapıldıktan sonra hak lehtarının taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya kiraya verilen, kullanma izni verilen ya da irtifak hakkı kurulan taşınmazı sözleşmesinde öngörülen amaç dışında kullanması ve idarenin en az 15 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumu devam ettirmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı üniversiteye gelir kaydedilir ve sözleşme fesh edilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Üniversiteye gelir kaydedilen kesin teminat, hak lehtarının borcuna mahsup edilemez. İrtifak hakkının sona ermesi veya iptali halinde, diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, üniversite taşınmazı üzerindeki tüm yapı ve tesisler sağlam ve işler durumda tazminat veya bedel ödenmeksizin üniversiteye intikal eder ve bundan dolayı hak lehtar veya üçüncü kişilerce eğer herhangi bir hak talepte bulunamaz.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yüklenici tarafından inşası büyük oranda tamamlanan ihale kapsamındaki sosyal yaşam alanının kısmi geçici kabulü 14.02.2019 tarihinde yapılmış ve Yapı Kullanma İzin Belgesi 31.10.2019 tarihinde alınmış ve işletmeye başlamıştır.
İhale konusu iş içerisinde yer alan SDÜ Doğu Yerleşkesi 500+500 Kişi kapasiteli Yurt Binası ile ilgili olarak ise, Yüklenici 24.07.2018 tarihli yazısı ile Üniversiteye yer değişimini de içeren alternatif çözümler sunmuştur. Yüklenicinin yer değişikliği talebi Üniversite Yönetim Kurulunun gündemine alınarak 04.10.2018 tarihli ve 730/11 no.lu Karar ile uygun görülmüştür. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığının 17.10.2018 tarih ve 55907314-756-E:260659 sayılı yazısı ile Yükleniciye bildirilmiştir. Bu süreçte;
-Yurt Binası inşaatının yerine ait İmar Planları Isparta Belediye Meclisinin 11.01.2019 tarih ve 9 sayılı Kararı’nın onanmasının ardından, 18.03.2019 tarihinde askıdan indirilerek kesinleştiği,
-Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığınca 07.05.2019 tarih ve 41 181489-755-E.67530 sayılı yazı ile bu sefer yükleniciden İnşaat avam projelerinin hazırlanarak idare onayına sunulması, uygulama projelerinin hazırlanması, inşaat ruhsatlarının alınarak ivedilikle inşaatlarına başlanılması hususu bildirildiği, avan projelerinin yüklenici tarafından 02.07.2020 tarihli ve 77248 numara ile kayda alınan yazı ile bir yılı aşan sürede Üniversiteye gönderildiği,
-Yüklenici ile değişiklik yapılan yer için Ek Protokol’ün 27.08.2019 tarihinde imzalandığı,
– Yüklenicinin 02.07.2020 tarihinde gönderdiği mimari avan projelerin Üniversite tarafından 03.09.2020 tarihinde Isparta Belediye Başkanlığına (İmar ve Şehircilik Müdürlüğü) gönderildiği, 27.10.2020 tarihinde ilgili Müdürlükçe verilen yapı ruhsatının Üniversiteye bildirildiği,
-20.11.2020 tarihi itibariyle tapuda irtifak hakkı kurulduğu, Yüklenici tarafından 23.11.2020 tarihinde yer telimi için başvurulduğu, Üniversite tarafından 12.01.2021 tarihinde yer teslimi için inşaat şantiye mühendisi ile teknik eleman bildiriminin yapılmasının istendiği, yüklenici tarafından sadece şantiye şefi bildirildiği diğer teknik personel bildiriminde bulunulmadığı,
-22.01.2021 tarihinde tekrar yükleniciye şantiye şefine ve teknik personele ait belgelerin, hak lehtarı vekilin noterce düzenlenmiş vekaletnamesinin de gönderilmesi hususunda yazı yazıldığı ancak yüklenici tarafından gerekli bildirimlerin yapılmadığı,
– 05.07.2022 tarih ve E-41181489-755.01-298101 sayılı yazı ile 15 gün içerisinde teknik personel görevlendirilerek yer tesliminin yapılması için üçüncü kez yükleniciye bildirim yapıldığı ilk yazının yazıldığı tarihten yaklaşık bir yıl sekiz ay sonra 24.08.2022 tarihinde teknik personel bildirildiği ve yer tesliminin 26.08.2022 tarihinde yapıldığı,
görülmüştür.
İlaveten, Yüklenicinin 31.10.2022 tarihli ve 804.01-28593 sayılı ve 24.08.2022 tarihli ve 804.01-25578 sayılı yazılar ile 2020 yılında başlayan COVİD-19 Pandemi süreci ile ilgili olarak alınan önlemler tamamen ortadan kalkmış olmasına rağmen, geriye dönük olarak henüz başlamamış olmasına rağmen söz konusu işe dair süre uzatım talebinde bulunduğu görülmüştür.
31.12.2024 tarihi itibariyle Yüklenici yapı ruhsatı ve yer teslimi yapılmasına rağmen hala SDÜ Doğu Yerleşkesi 500+500 Kişi kapasiteli Yurt Binası inşaatına başlamamıştır.
Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek; İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında irtifak hakkı tesis edilmek suretiyle ihalesi yapılan “500+500 Kişi Kapasiteli Yurt Binası ve Sosyal Yaşam Alanı Tesisleri İşi” ne ilişkin fesih işlemleri başlatıldığı ve 13.05.2025 tarihli ve 1007912 sayılı yazı ile Firmaya gerekli bildirimde bulunulduğu ifade edilmiştir. Bildirimin muhataba ulaşması ardından tahliye işlemlerinin yapılması gerekmektedir.
Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, yüklenicinin edimini süresi içerisinde yerine getirmemesinden dolayı, Üniversitenin İrtifak Hakkı Sözleşmesi’ndeki açık hükümlere istinaden Yüklenici lehine tesis edilen irtifak hakkını kaldırmak suretiyle Sözleşme’yi feshetmesinin ardından yüklenicinin kullanımında bulunan sosyal yaşam alanının tahliye edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.