|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite Döner Sermaye İşletmesi tarafından edinilen maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ortaya koymuştur. 260 Haklar Hesabında izlenen bu varlıklar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222’nci maddesine göre, imtiyaz, patent, lisans gibi hukuki tasarrufları içermektedir. Aynı yönetmeliğin 226’ncı maddesi, maddi olmayan duran varlıkların giderleştirilmesi ve yok edilmesi için birikmiş amortismanların izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Denetim sonucunda, 2024 yılı itibarıyla 260 Haklar Hesabında 2.650.388,65 TL tutarında kayıtlı varlık bulunmasına rağmen, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında yalnızca 1.401.222,51 TL amortisman ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, bilanço üzerinde 1.249.166,14 TL’lik bir eksiklik yaratmıştır. Kamu İdaresi, yıllık hizmet alımı yoluyla yapılan alımlar nedeniyle maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmadığını ifade etmiştir; ancak 260 No.lu Hesaba kayıtlı olan bazı tutarların amortisman ayrılmadığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, Döner Sermaye İşletmesi tarafından edinilen maddi olmayan duran varlıkların, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Maddi Olmayan Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner Sermaye İşletmesi tarafından elde edilen ve 260 Haklar Hesabında izlenen maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabının niteliğini açıklayan 222’nci maddesinde Hesabın, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliğini açıklayan 226’ncı maddesinde ise hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hükmü bulunmaktadır.
Ayrıca, anılan Yönetmelik’in Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin işlemleri açıklayan 221’inci maddesinin birinci fıkrasının “Maddi olmayan duran varlıkların amortisman işlemleri” başlıklı (c) bendinin beşinci alt bendinde; uygulanacak amortisman süresinin, yöntemi ve oranlarının maddi olmayan duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği ifade edilmiştir.
Bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce çıkarılan ve 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 47 Sıra No.lu Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranının %100 olarak uygulanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri gereğince Döner Sermaye İşletmesince edinilen maddi olmayan duran varlıklar için yıl sonlarında %100 amortisman uygulanarak, tutarın 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan denetimde, 2024 yılı sonunda 260 Haklar Hesabında 2.650.388,65 TL kayıtlı tutara karşılık 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında sadece 1.401.222,51 TL tutarında amortisman ayrıldığı görülmüştür. Bu durum Döner Sermaye İşletmesi bilançosunda 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 1.249.166,14 TL eksik gözükmesine neden olmuştur.
Kamu İdaresince alımların yıllık hizmet alımı yoluyla yapıldığından maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmadığı ifade edilmiştir. Ancak, 260 No.lu Hesaba kayıtlı olduğu halde amortisman ayrılmamış tutarlar bulunmaktadır.
Sonuç olarak, Döner Sermaye İşletmesi tarafından elde edilen ve 260 Haklar Hesabında izlenen maddi olmayan duran varlıkların mevzuatına uygun bir şekilde amortisman ayrıma işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.