ÖZET: Üniversite hastanesinde yatarak tedavi gören personel ve yakınlarından, mevzuatta belirtilmediği halde oda türlerine göre ücret alınmadığı tespit edilmiştir. 4736 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, döner sermayeli kuruluşların sunduğu mal ve hizmetlerde, ticari indirimler dışında, herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağını belirtmektedir. Bununla birlikte, belirli istisnalar içeren diğer yasalar, Cumhurbaşkanı’nın muaf tutulacak kişi veya kurumları belirleme yetkisini de içermektedir.

Denetim sonuçlarına göre, personel ve yakınlarından özel oda ücreti alınmadığı anlaşılmıştır. Ancak, kamu idaresi bu durumu düzeltmek amacıyla 2024 yılı içerisinde ücret alınmayan personel ve yakınları için bir ödeme listesi hazırlamış ve ücret tahsilatına başlanmıştır. Üniversite hastanesinde yatan tüm hastalar için özel oda ücreti standart olup, personel ve yakınlarından ücret alınmaması mümkün değildir. Bu durum, kamu kurumlarının hizmet sunumunda adalet ve eşitlik ilkesinin sağlanması açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Personel ve Personel Yakınlarından Oda Türlerine Göre Ücret Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Hastanede yatarak tedavi gören personel ve personel yakınlarından mevzuatta yer almadığı halde oda türlerine göre ücret alınmadığı tespit edilmiştir.

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrasında yer aldığı üzere, özel bütçeli idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlar tarafından üretilen mal ve hizmet bedellerinde, işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç, herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmamaktadır. Ancak 24.02.1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkında Kanun, 3.11.1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 12.4.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması ile ilgili diğer hükümleri saklı olup Cumhurbaşkanı, muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir.

4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden istisna kapsamında yararlanacakların tespitine dair yayımlanan 2002/3654 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre; şehit ve gazi, dul ve yetimleri, özürlüler, öğrenciler ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamındaki kişiler, 4736 sayılı Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrası hükmünden muaftır.

Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Fiyatların tespiti” başlıklı 7’nci maddesinin ikinci fıkrasında da 4736 sayılı Kanun’a atıfta bulunulmuş ve döner sermaye işletmesine bağlı birimler tarafından üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmayacağı bir kez daha vurgulanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere 1005, 2330 ve 3713 sayılı Kanunlar ile getirilen istisnalar ve Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek kişi veya kurumlar dışında, kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde, işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç, herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması mümkün değildir. Yapılan denetimlerde; personel ve personel yakınlarından özel oda ücreti alınmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek; 2024 yılı içerisinde ücret alınmayan personel ve yakınları için ödeme listesi hazırlandığı ve ücret tahsilatı yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.

Hizmet üreten Üniversite hastanesinde yatan tüm hastalardan alınacak özel oda ücreti aynı olup; personel ve yakınlarından ücret alınmamasına olanak bulunmamaktadır.