|
ÖZET: Üniversite Hastanesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kapsamında sigorta hakkı bulunmayan veya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan sağlık hizmetlerinden doğan alacakların muhasebe kayıtlarını yapmamaktadır. Özellikle, 1.000 TL’nin altında kalan alacaklar için takip işlemleri gerçekleştirilmemekte, bu durum alacak hakkından zımnen vazgeçildiği anlamına gelmektedir. 01.05.2007 tarihli Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, alacakların takibinden vazgeçilmesi durumunda izlenecek prosedürler belirtilmiştir.
Yapılan denetimlerde, Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesi’nin, 1.000 TL’nin altında kalan alacakların muhasebe birimine bildirilmediği ve bu alacakların tahsil edilmediği tespit edilmiştir. Hukuk Müşavirliği, bu alacakların takibi konusunda gerekli işlemleri yapmamaktadır. 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’na göre, tahsilat giderlerinin alacak tutarını aşması durumunda, 50,00 TL ve altındaki alacaklar için kayıtlardan çıkarma yetkisi üst yöneticilere verilmiştir. Sonuç olarak, hastane tarafından sunulan hizmetlerden doğan tüm alacakların muhasebe kayıtlarında izlenmesi ve tahsil edilemeyen alacakların Hukuk Müşavirliği tarafından takip edilmesi gerekmektedir. Ancak, yalnızca 50,00 TL’nin altında kalan alacaklar için üst yönetici onayı ile kayıtlardan çıkarma işlemi yapılabilecektir. |
BULGU: Üniversite Hastanesinin Sunduğu Hizmetlerden Doğan ve Belirli Bir Tutarın Altında Kalan Alacakların Muhasebeleştirilmemesi ve Hukuk Birimince Takibinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kapsamında sigorta hakkından yararlanamayan veya sigorta kapsamında olup Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan işlemler için üçüncü kişilere verilen sağlık hizmetlerinden doğan ve tutarı 1.000 TL’nin altında kalan alacakların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı, söz konusu alacakların ödenmediği durumlarda ise Hukuk Müşavirliği tarafından takip işlemlerinin yapılmayarak alacak hakkından zımnen vazgeçildiği tespit edilmiştir.
01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili” başlıklı 8’inci maddesinde;
“(■■■)
(2) Alacakların takibinden vazgeçilmesinde, işletmelerin kendi özel mevzuatlarında hüküm bulunmayan hâllerde, Kanunun 79 uncu maddesi hükmüne göre işlem yapılır.” Denilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu Alacaklarının Silinmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde; özel mevzuatındaki hükümler saklı kalmak üzere idare hesaplarında kayıtlı olup 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında izlenen kamu alacakları dışında kalan, zaruri veya mücbir sebeplerle takip ve tahsil imkanı kalmayan ile tahsili için yapılacak takibat giderlerinin asıl alacak tutarından fazla olacağı anlaşılan kamu alacaklarından merkezi yönetim bütçe kanununda gösterilen tutarlara kadar olanların kayıtlardan çıkarılmasına üst yöneticilerin yetkili olduğu belirtilmiştir.
2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu (i) Cetveli’nin “Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılacak Alacaklar” başlıklı Tablo 4’ünde; tahsili için yapılacak takibat giderlerinin asıl alacak tutarından fazla olacağı anlaşılan alacaklardan, kayıtlardan çıkarılacak tutar 50,00 TL olarak belirlenmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Alacakların Takip ve Tahsil Sorumluluğu” başlıklı 23’üncü maddesinde, muhasebe yetkilisinin, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaba kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumlu olduğu,
“Kayıt Zamanı, Gelir ve Giderlerin Yılı” başlıklı 38’inci maddesinde, gelir ve giderlerin tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterileceği,
“120 Alıcılar Hesabı” başlıklı 96’ncı maddesinde; işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmamış alacaklarının izlenmesi için kullanılacağı,
“121 Alacak Senetleri Hesabı” başlıklı 98’inci maddesinde; alacak senetleri hesabının, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından doğan senede bağlanmış alacakların izlenmesi için kullanılacağı,
İfade edilmiştir.
Yapılan incelemede; Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesince, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası kapsamında sigorta hakkından yararlanamayanlara verilen sağlık hizmetlerden ve sigorta kapsamında olup Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmayan işlemlerden doğan alacaklardan, tutarı 1.000 TL’nin altında kalanların tahakkuk kayıtlarının yapılması için muhasebe birimine bildirilmediği, alacakların tahsil edilemediği durumlarda ise, 10.10.2023 tarihli Hukuk Müşavirliğinin “1.000 TL’nin altında kalan alacakların hastane tarafından takibi, 1.000 TL ve üzerindeki alacaklar için Hukuk Müşavirliğince icra takip dosyası hazırlanacağı” yazısı ile, Hukuk Müşavirliği tarafından takip edilmediği tespit edilmiştir. Ancak 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile, takibat giderlerinin asıl alacak tutarından fazla olacağı anlaşılan alacaklardan kayıtlardan çıkarılacak tutar 50,00 TL olarak belirlenmiş olup kayıtlardan çıkarma yetkisi de Hukuk Müşavirliğine değil üst yöneticiye verilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa katılınmış olup tutarı 1.000,00 TL’nin altında kalan alacakların tahsiline yönelik işlemlerin Hukuk Müşavirliğine, muhasebe kayıtlarının gerçekleştirilmesi amacıyla Döner Sermaye Saymanlığına bildirildiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesince verilen hizmetlerden doğan alacakların tamamının muhasebe kayıtlarında izlenmesi, tahsil edilemeyen tutarların tamamının Hukuk Müşavirliğince takip edilmesi gerekmekte olup yalnızca takibat giderlerinin asıl alacak tutarından fazla olacağı anlaşılan ve 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu gereği tutarı 50,00 TL’nin altında kalan alacaklar için üst yönetici onayı alınarak kayıtlardan çıkarma işlemi yapılabilecektir.