|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite döner sermaye birimlerinde taşınır işlemlerine ilişkin önemli eksiklikler tespit etmiştir. Denetim sırasında, taşınır kayıt ve muhafaza işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı belirlenmiştir. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği’nde yer alan sorumluluklar ve kayıt işlemleri ihlal edilmiştir. Özellikle, tüketim malzemelerinin muhasebe birimine düzenli olarak bildirilmemesi, dayanıklı taşınırların numaralandırılmaması ve yılsonu sayımlarının yapılmaması gibi sorunlar öne çıkmıştır.
Denetim bulguları arasında, bazı birimlerde ambar düzeninin yetersiz olması ve hurdaya ayırma işlemlerinin düzenli yapılmaması da yer almaktadır. Ayrıca, elektronik taşınırların seri numaralarının sisteme kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, taşınırların yönetiminde ciddi aksaklıklara yol açmakta ve kamu zararına neden olabilecek riskler taşımaktadır. Kamu idaresi, bu eksikliklerin giderilmesi için gerekli önlemleri alma sürecine başlamıştır. İlgili birimlere, sorunların çözümüne yönelik yazılar gönderilerek, taşınır işlemlerinin Taşınır Mal Yönetmeliği ve diğer mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: Taşınır İşlemlerinde Eksiklikler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite Döner Sermaye bünyesinde bulunan bazı birim ambarlarında yapılan denetimde; taşınır kayıt ve muhafaza işlemleri ile ilgili mevzuata aykırı olarak aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu başlıklı” 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kaynakların kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde harcama yetkililerinin sorumluğu; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasının sağlanması şeklinde tanımlanmış ve taşınırların muhafazasından ve yönetilmesinden sorumlu olanların, gerekli tedbirlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi nedeniyle taşınırın kullanılmaz hale gelmesi veya yok olması sonucunda neden oldukları kamu zararları hakkında, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerince sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde; kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının esas olduğu, “Dayanıklı taşınırların numaralanması” başlıklı 36’ncı maddesinde; giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi, bu numara yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Adı geçen Yönetmelik’in “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde üç aylık dönemler itibarıyla, diğer idarelerde ise üç ayı geçmemek üzere üst yöneticiler tarafından belirlenen sürede kullanılmış tüketim malzemelerinin taşınır II nci düzey detay kodu bazında düzenlenen onaylı bir listesinin, en geç ilgili dönemin son iş günü mesai bitimine kadar muhasebe birimine gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in “Devir işlemleri” başlıklı 33’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; oda, büro, bölüm, geçit, salon, atölye, garaj ve servis gibi ortak kullanım alanlarında bulunan taşınırlar, buralarda asılı Dayanıklı Taşınırlar Listesinde gösterilen miktarlar esas alınarak sayılmak ve listedeki ilgili bölüm imzalanmak suretiyle yeni sorumluya devir ve teslim edileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “Dayanıklı taşınırların numaralanması” başlıklı 36’ncı maddesinin birinci fıkrasında; giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verileceği, bu numaranın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtileceği, fiziki veya kullanım özellikleri nedeniyle numaralandırılması mümkün olmayan taşınırlara bu işlemin uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Harcama birimi ve ambarların kodlanması” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise; harcama birimlerinin bünyesinde bulunan ambarlara harcama yetkililerince bir düzeyli ve iki karakterden oluşan kod verileceği, bu kodun aynı harcama birimine bağlı ambarların sayısını göstereceği, ambarın, bağlı olduğu harcama biriminin koduyla birlikte tanımlanacağı ifade edilmiştir.
Ayrıca Yönetmelik ekinde yer alan Dayanıklı Taşınırlar Defterine ilişkin açıklamalarda, taşınırın tanımlanmasına yarayan cins, marka, model, kapasite vb. teknik özelliklerin dayanıklı taşınırlar defterinde ilgili taşınırın satırında belirtileceği hüküm altına alınmıştır.
Üniversitenin taşınır işlemlerine ilişkin incelemelerde / Denetimlerde fiziken gerçekleştirilen ambar sayımında;
– Bazı birimlerde tüketim malzemesi çıkışlarının düzenli olarak muhasebe birimine bildirilmediği,
– Kişi ve ortak kullanım alanlarına verilen dayanıklı taşınırlar için Dayanıklı Taşınırlar Listelerinin oluşturulmadığı,
– Dayanıklı taşınırların numaralandırılmadığı,
– Taşınırların bazı birimlerde yılsonu sayımlarının fiilen yapılmadığı,
– Bazı birimlerde KBS’de görünen ambar sayısı ile fiili ambar sayısının birbiri ile uyumlu olmadığı,
– Bazı birimlerde ambar düzeninin uygun olmadığı,
– Hurdaya ayırma işlemlerinin bazı birimlerde düzenli yapılmayım ambarlarda hurda malzemeler bulunduğu,
– Elektronik taşınırların, fabrika seri numarasının sisteme kaydedilmediği,
tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve ilgili birimlere sorunlar olduğuna dikkat çeken ve gerekli tedbirlerin alınmasna ilişkin yazı gönderildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; Üniversitenin Döner Sermaye bünyesindeki birimlerin taşınır işlemlerinin yukarıda maddeler halinde sayılan eksikliklerin giderilerek, başta Taşınır Mal Yönetmeliği olmak üzere ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.