|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, döner sermaye gelirlerine katkı sağlayan personele yapılan ek ödemelerin muhasebeleştirilmesinde bazı hatalar tespit edilmiştir. Bu ödemelerin, 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesapları yerine, 335 Personele Borçlar ve 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesaplarında izlendiği görülmüştür. Döner Sermaye İşletmesi Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nde, hizmet üretim maliyetine ilişkin giderlerin bu hesapta izlenmesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, genel yönetim giderlerinin ise işletmenin yönetim işlevleriyle ilişkili giderler için kullanılması öngörülmüştür.
Denetim sonuçlarına göre, işletme tarafından yapılan ek ödemelerin yanlış hesaplarda yer alması, kurumun gelir tablosu hesaplarının gerçeği yansıtmamasına yol açmıştır. Bu durum, 740 Hizmet Üretim Maliyeti ve 770 Genel Yönetim Giderleri hesaplarının yanı sıra, bu hesaplarla bağlantılı diğer hesapların da doğru veri üretmemesine neden olmuştur. Kamu idaresi, gelecekte ek ödemelerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi için 363 ve 770 hesaplarının kullanılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, işletme tarafından gerçekleştirilen harcamaların, doğrudan hizmet üretimiyle ilişkili olmayan kısımlarının 770 Genel Yönetim Giderleri ve 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları hesaplarında izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu, mali raporların doğruluğunu sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Personele Yapılan Ek Ödemelerin Genel Yönetim Giderleri Hesabında Yer Alması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan personele yapılan ek ödemelerin 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 335 Personele Borçlar Hesabı ve 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği görülmüştür.
Döner Sermaye İşletmesi Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 496’ncı maddesinde; bu hesabın hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 517’nci maddesinde ise; bu hesabın, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır.
Adı geçen Yönetmelik’in 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 518’inci maddesinde; personele her ne ad altında olursa olsun katkı payı olarak yapılan ödemelerin bu hesaba borç, kesintilerin ilgili hesaplara, ödenmesi gereken tutarın da 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir. Mevzuatta belirtilen nedenlerle hizmet üretim faaliyetiyle ilgisi olmayan söz konusu harcamaların bu hesaba kaydı gerekmektedir.
Anılan Yönetmelik’in “6 Gelir tablosu hesapları” başlıklı 386’ncı maddesinde; bu hesap grubunun, işletmenin esas faaliyetleri ile ilgili olarak sağlanan hasılat ile işletmenin esas faaliyetleri dışında kalan tüm gelir ve giderlerinin tasnifli bir şekilde izlenmesi ve dönemin kesin sonuçlarının belirlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in bu grupta yer alan 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 409’uncu maddesinde; Üretilen hizmetlerle ilgili olarak yapılan giderlerin maliyet çıkarma dönemlerinde bu hesaba borç, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabına alacak; 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 418’inci maddesinde ise; 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının borç kalanının, maliyet dönemi sonunda bu hesaba borç, 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, Döner Sermaye İşletmesi tarafından personele yapılan ek ödemelerin 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 335 Personele Borçlar Hesabı ve 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izlendiği tespit edilmiştir.
İşletme tarafından yukarıda bahsi geçen harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmesi nedeniyle, Kurum hesaplarında 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı ve 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ile bu hesaplara bağlı olarak yıl sonunda aktarılan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabı, 741 Hizmet Üretim Maliyeti Yansıtma Hesabı ile 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı kayıtları doğru veri üretmemiş ve kurum gelir tablosu hesapları gerçek durumu yansıtmamıştır.
Kamu idaresi cevabında, bundan sonraki süreçte ek ödemelerin muhasebeleştirilmesinde 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabı ile 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabının kullanılacağı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; İşletme tarafından üretilen mal veya hizmetler ile doğrudan ilgisi bulunmayan harcamaların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı ve 363 Ödenecek Döner Sermaye Katkı Payları Hesabında izlenmesi gerekmektedir.