|
ÖZET: Teşhis ve tedavi hizmet alımlarında fiyat farkı düzenlemelerine uyulmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. İhale dokümanlarında, sözleşme süresi 365 günü aşan bazı hizmet alımları için fiyat farkı ödenmesine dair düzenlemelerin yer almadığı veya hatalı hesaplandığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 8. maddesi uyarınca, sözleşmelerde fiyat farkı hesaplamalarına ilişkin esasların ihale dokümanlarında açıkça belirtilmesi gerekmektedir. Ancak bazı durumlarda bu düzenlemelere uyulmadığı görülmüştür.
Özellikle puan usulü ile ihale edilen teşhis ve tedavi hizmetlerinde, fiyat farkı hesaplamalarının hatalı yapıldığı anlaşılmaktadır. Sağlık Uygulama Tebliği’nde belirlenen fiyat farkı hesaplama formülüne göre, puan birimi üzerinden yapılan ödemelerde, ihale tarihindeki puan ile uygulama ayındaki puan arasındaki fark dikkate alınmalıdır. Ancak, sözleşme ve idari şartnamelerde bu hesaplamalara dair yanlış düzenlemeler yapılmıştır. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gelecekte gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, hizmet alımlarında sözleşme süreleri ve fiyat farkı düzenlemeleri mevzuata uygun şekilde yapılmalıdır. Puan usulü ihale edilen hizmetlerde ise, fiyat farkı ödemeleri için ilgili mevzuatın dikkate alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Teşhis ve Tedavi Hizmet Alımlarında Fiyat Farkı Düzenlemelerine Uyulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Puan usulü ihale edilen bazı hizmet alımlarımdan sözleşme süresi 365 günü aşanlarda ihale dokümanlarına fiyat farkı ödenmesi hükmü konulmadığı, bazılarında ise hüküm konulduğu ancak fiyat farkı hesabının hatalı belirlendiği görülmüştür.
a. Sözleşme Süresi 365 Günü Aşan Hizmet Alımı İhalelerinde Fiyat Farkı Düzenlemesine Yer Verilmemesi
Bazı hizmet alımı ihalelerinde mevzuat gereği ihale dokümanlarında fiyat farkı ödenmesi yönünde düzenleme yapma zorunluluğu olmasına rağmen bu düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 8’inci maddesinde sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanının yetkili olduğu ve sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun verdiği yetkiye istinaden 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idareler tarafından sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı hesabına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
Esasların 5’inci maddesinde Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkının hesaplanma formülüne yer verilmiştir. Ayrıca 7’nci maddesinin (1)’inci fıkrasına göre bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Yine aynı fıkranın (a) bendi gereği sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.
Dolayısıyla sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında fiyat farkı ödenmesi yönünde ihale dokümanında düzenleme yapılmak zorundadır.
Ancak sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bazı hizmet alımlarında fiyat farkı ödenmeyeceği yönünde düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak edilerek bulgu konusu hususta bundan sonraki süreçte gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak hizmet alımlarında sözleşme süresi gözetilerek fiyat farkı düzenlemelerinin mevzuatın öngördüğü şekilde yapılması gerekmektedir.
b. Teşhis ve Tedaviye Yönelik Puan Usulü Hizmet Alımlarında Fiyat Farkı Hesabının Hatalı Belirlenmesi
Puan usulü ihale edilen teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında ihale dokümanlarında yer alan fiyat farkı hesabının düzenlendiği hükümlerin hatalı olduğu görülmüştür.
Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasların 5’inci maddesinde Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkının hesaplanma formülüne yer verilmiştir.
Anılan Esasların 7’nci maddesinin (11)’inci fıkrasına göre puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında, 5’inci madde hükümleri uygulanmaksızın, ilgili hizmetin uygulama ayındaki puanı ile ihale tarihindeki puanı arasındaki farktan kaynaklanan fiyat değişimleri, fiyat farkı olarak ödenir veya kesilir. Ancak Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) ödemeye esas olarak belirlenen katsayının artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı hesaplanamaz.
SUT’ta yıl içerisinde güncelleme yapılmakta ve bir işlemin puanı değişmektedir. Dolayısıyla puan usulü ihalelerde hakediş ödenirken SUT puanları temel alındığından güncelleme olması durumunda güncel puandan ödeme yapılmaktadır. Böylece yüklenicinin sözleşmede belirlenen toplam puanı sözleşmede öngörülen süreden önce dolmakta olup bu durum bir anlamda fiyat farkı ödemesi anlamına gelmektedir.
Buna göre SUT’ta yapılan güncellemeler ile ilgili hizmetin uygulama ayındaki puanı ile ihale tarihindeki puanı arasında oluşan farktan kaynaklanan fiyat değişimleri hakedişlerde yapılacak puan güncellemesi ile fiyat farkı olarak ödenecektir. Ayrıca SUT’ta ödemeye esas olarak belirlenen katsayının (0,593) artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı hesaplanamayacaktır.
Yapılan incelemede, fiyat farkı ödeneceği yönünde düzenleme yapılan puan usulü ihalelerde mevzuata aykırı olarak sözleşme ve idari şartnameye Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüle göre fiyat farkı ödeneceğine dair hüküm konulduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında bulguya iştirak edilerek bulgu konusu hususta bundan sonraki süreçte gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak mevzuat gereği, puan usulü ihale edilen teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında fiyat farkı ödemesi öngörülmesi halinde Esasların 7’inci maddenin (11) inci fıkrası dikkate alınarak fiyat farkı ödeneceği yönünde düzenlenme yapılması gerekmektedir.