|
ÖZET: Yapılandırılmış alacakların, Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında uygun şekilde izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Bakanlık tarafından yürütülen çeşitli yapılandırma kanunları kapsamında tecil, tehir veya terkin işlemleri sonucunda tecilli ve tehirli hale gelen alacakların, 122-222 No.lu hesaplarda kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür alacakların izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yönetmelik uyarınca, kamu idaresine ait faaliyet alacaklarının tecilli veya tehirli hale gelmesi durumunda, bu alacakların 122 ve 222 No.lu hesaplarda muhasebeleştirilmesi zorunludur. Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın belirli alacakların takibinden sorumlu olduğu, tecil, tehir ve terkin işlemlerinin ise Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Ancak, bu konuyla ilgili yeterli açıklama yapılmamıştır. Sonuç olarak, tecilli ve tehirli alacakların, Yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde 122-222 No.lu hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu idaresinin finansal yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yapılandırılmış Alacakların Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından çeşitli yapılandırma kanunları kapsamına giren faaliyet alacaklarından ilgisine göre tecil, tehir veya terkin işlemleri neticesinde tecilli, tehirli hale gelen faaliyet alacaklarının 122-222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 122 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 57’inci maddesinde; “Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabı; gelirlerden alacaklar veya gelirlerden takipli alacaklar ya da diğer faaliyet alacakları hesaplarında kayıtlı tutarlardan mevzuatı gereğince, bir yılı veya içinde bulunulan faaliyet dönemi sonunu geçmeyen bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarlar ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, dönem sonunda tecil ve tehir süresi bir yılın altına inen tutarlar ve bunlardan tahsil edilen, tecil veya tehiri kaldırılanların izlenmesi için kullanılır.”,
Aynı Yönetmelik’in 222 Gelirlerden Alacaklar Hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 140’ıncı maddesinde ise; “Gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabı, gelirlerden alacaklar veya gelirlerden takipli alacaklar ya da diğer faaliyet alacakları hesaplarında kayıtlı tutarlardan mevzuatı gereğince bir yılı aşan bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, kamu idaresine ait faaliyet alacaklarından çeşitli sebeplerle tecilli veya tehirli hale gelmiş olanlarının 122-222 No.lu hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında Strateji Geliştirme Başkanlığının belirli nitelikteki alacakların takibinden sorumlu olduğu; tecil, tehir ve terkin işlemlerinin Merkez Saymanlık Müdürlüğünce yerine getirilmesi gerektiği ifade edilmiş ancak bulgu konusu hususa ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.
Sonuç olarak, tecilli veya tehirli hale gelen alacakların Yönetmelik hükümlerine uygun olarak 122-222 No.lu hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.