|
ÖZET: Yapım işlerine ilişkin müşavirlik hizmetleri kapsamında gerçekleştirilen hakediş ödemelerinin, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı’nda muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yapım aşamasındaki maddi duran varlıklar için yapılan harcamaların nasıl kaydedileceğini belirlemektedir. Bu bağlamda, yapım sürecindeki malzeme, işçilik ve genel giderlerin 258 No.lu hesapta izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
İncelemeler sonucunda, bazı müşavirlik hizmetleri için ödenen hakedişlerin, ilgili yapım işine ait giderlerin kaydedildiği 258 Hesabı’nda yer aldığı görülmüştür. Ancak, bu tür giderlerin 630 Giderler Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kamu idaresi, bu durumla ilgili olarak gerekli talimatların verildiğini ve hesapların Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde kullanılacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, müşavirlik hizmetleri kapsamında yapılan ödemelerin, ilgili yapım işine ait malzeme ve işçilik giderleriyle ilişkilendirilemeyeceği anlaşılmakta, bu nedenle söz konusu ödemelerin 630 Giderler Hesabı’nda kaydedilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerine İlişkin Müşavirlik Hizmetleri Kapsamında Ödemesi Yapılan Hakediş Tutarlarının Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında İzlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından ihale edilen bazı yapım işlerine ait müşavirlik hizmetleri kapsamında gerçekleştirilen hakediş ödemelerinin 630 Giderler Hesabı yerine 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 187’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“Yapılmakta olan yatırımlar hesabı; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.”,
630 Giderler Hesabı’na ilişkin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 402’nci maddesinin birinci fıkrasında ise;
“Bütçe ile ilgili olarak tahakkuk ettirilen ancak, bilanço hesabını ilgilendirmeyen giderler bir taraftan bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan bütçe gider hesapları hesap grubunda yer alan ilgili hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır.
Mezkûr Yönetmeliğin verdiği yetkiye istinaden çıkarılan 22.11.2023 tarihli Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesaplı Planının 630 Giderler Hesabı’nın 30.6.2.10-30.6.5.10 No.lu alt kodlarında, proje kapsamında yapılan müşavir ödemeleri için “Müşavir firma ve kişilere ödemeler” başlığıyla ayrıca yardımcı hesaplar tanımlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere yapımı süren maddi duran varlıklara ilişkin madde, malzeme ve işçilik ile bu nitelikte olan genel giderlerin 258 No.lu hesaba, yapıma konu varlıkla ilişkilendirilemeyecek olan giderlerin ise 630 No.lu hesaba kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede ise bazı yapım işlerine ilişkin müşavirlik hizmet alımları kapsamında ödenen hakediş tutarlarının da ilgili olduğu yapım işine ait giderlerin izlendiği 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; ilgili birimlere talimat verildiği ve söz konusu hesapların Yönetmelik hükümlerine uygun olarak kullanılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, müşavirlik hizmeti kapsamında yüklenilen giderlerin, hizmetin ilgili olduğu yapım işine ait madde, malzeme ve işçilik ile bu nitelikte olan genel giderler olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından bu kapsamda yapılan ödemelerin 630 Giderler Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.