|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile Birikmiş Amortismanlar Hesabı arasındaki borç ve alacak bakiyelerinin eşit olmaması durumu tespit edilmiştir. Kullanım olanağını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi amacıyla 294 numaralı hesap kullanılmakta; ancak bu varlıkların amortisman ayrılmamış kısımlarının tamamı giderleştirilmemiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu durumun düzeltilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen toplam 106.717.610,16 TL tutarındaki varlık için, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında yalnızca 106.402.671,58 TL tutarında amortisman ayrıldığı belirlenmiştir. Bu durum, 2024 yılı mali tablolarında 314.938,58 TL tutarında bir eksikliğe yol açmıştır. İlgili idare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli önlemlerin alındığını ifade etmiştir. Sonuç olarak, kullanım dışı kalan ve Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen varlıkların, yıl sonunda amortismana tabi tutulmamış kısımlarının tamamının amortismana tabi tutulması gerekmektedir. Bu uygulama, mali tabloların doğruluğunu sağlamak açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Borç Bakiyesi ile Birikmiş Amortismanlar Hesabının Alacak Bakiyesinin Eşit Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Kullanılma olanağını yitirmesi nedeniyle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmeye başlanan duran varlıkların amortisman ayrılmamış kısımlarının tamamının amortismana tabi tutularak giderleştirilmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 214’üncü maddesinde, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işleyişini açıklayan 219’uncu maddesinde ise elden çıkarılacak maddi duran varlıklar ile diğer çeşitli duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarının bu hesaba alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Öte yandan, “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin (Sıra No: 47) “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin yedinci fıkrasında, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren amortismana tabi maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısmının tamamının amortismana tabi tutulacağı belirtilmiştir.
Buna göre, maddi duran varlıklardan 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilenlerin, amortismana tabi tutulmamış kısımlarının tamamının amortismana tabi tutularak giderleştirilmesi ve dolayısıyla yıl sonu mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı tutarı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı tutarının birbirine eşit olması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde, kullanılma olanağını yitiren ve bu nedenle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenen toplam 106.717.610,16-TL tutarında maddi duran varlık bulunduğu; fakat söz konusu maddi duran varlıklar için 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında ayrılan amortisman tutarının 106.402.671,58-TL olduğu tespit edilmiştir.
Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilen varlıkların amortisman ayrılmamış kısımlarının tamamının amortismana tabi tutulmaması nedeniyle, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 630 Giderler Hesabı 2024 yılı mali tablolarında 314.938,58-TL tutarında eksik yer almıştır.
İdarece bulgu konusuna iştirak edilmekte olup ilgili hususların merkez ve merkez dışı harcama birimlerine bildirildiği ve gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiştir.
Bu itibarla, kullanılma olanağını yitiren ve Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesine karar verilen varlıkların, amortismana tabi tutulmamış kısımlarının tamamının yıl sonunda amortismana tabi tutulması gerekmektedir.