|
ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabının yanlış kullanımı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirlenmiştir. Bu raporda, bütçe emanetleri hesabının mevzuatta öngörülen şekilde işletilmediği ve bu hesaba dahil edilmesi gereken giderlerin kaydedilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bütçe emanetleri hesabının yalnızca hizmetin gerçekleştirilmesi veya malın teslim edilmesi durumunda kullanılabileceğini vurgulamaktadır. Ayrıca, nakit yetersizliği veya hak sahibinin başvuru yapmaması nedeniyle ödenemeyen tutarların bu hesapta izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Denetim sonuçlarına göre, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına yapılan kayıtların, bütçe emanetine ait nitelikte olmadığı ve alım sürecine dair kayıtlardan oluştuğu anlaşılmıştır. İlgili idare, bu bulgulara katıldığını ve konunun merkez ile merkez dışı harcama birimlerine bildirildiğini ifade etmiştir. Gerekli önlemlerin alındığı da belirtilmiştir. Sonuç olarak, Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta tanımlandığı şekilde kullanılması ve yalnızca belirtilen koşullar altında ödenemeyen tutarların kaydedilmesi önem arz etmektedir. Bu durum, bütçe yönetiminin etkinliğini artırmak adına kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabının Hatalı Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta tanımlandığı şekliyle kullanılmadığı ve bütçe emaneti niteliğinde olmayan giderlerin ilgili hesapta takip edildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 241’inci maddesinde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının mali yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı; “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 242’nci maddesinde, herhangi bir tutarın bütçe emanetine alınabilmesi için hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş olması gerektiği; “Hesabın İşleyişi” başlıklı 243’üncü maddesinde ise bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlardan herhangi bir nedenle hak sahiplerine ödenemeyenlerin bir taraftan bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı veya ilgili varlık hesabına borç, diğer taraftan 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının kullanılabilmesi için hizmetin yapılmış veya malın teslim edilmiş olması kaydıyla yıl içinde tahakkuk eden ancak nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen bir tutarın söz konusu olması gerekmektedir.
Yapılan incelemeler neticesinde, 320 Bütçe Emanetleri Hesabına yapılan kayıtların, bütçe emaneti niteliğinde olmayıp alım sürecinin tamamlanmasına yönelik kayıtlardan oluştuğu tespit edilmiştir.
İdarece bulgu konusuna iştirak edilmekte olup ilgili hususların merkez ve merkez dışı harcama birimlerine bildirildiği ve gerekli tedbirlerin alındığı belirtilmiştir.
Bu itibarla, Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta tanımlandığı şekliyle kullanılması ve ilgili hesaba sadece mali yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı halde nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ödenemeyen tutarların kaydedilmesi gerekmektedir.