|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı alacakların önceki yıllarda tahsil edilmesine veya itirazlar sonucunda terkin edilmesine rağmen 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmeye devam ettiğini ortaya koymuştur. MYMY’nin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabı ile ilgili düzenlemeleri, tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak, diğer hesaplara ise borç kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, kanun veya kararla silinmesi gereken alacakların da benzer şekilde muhasebe işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan denetimlerde, cari yılda 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenen bazı alacakların anapara ve faizlerinin tamamen tahsil edildiği, ancak bu tutarların 333-Emanetler Hesabında bekletildiği ve gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, bu alacakların takip ve tahsil süreçlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi için taşra birimlerine talimat verildiğini bildirmiştir. Ancak, 2023 yılı raporunda da benzer sorunların yaşandığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, mali tabloların güvenilirliğini sağlamak için 333-Emanetler Hesabında bekleyen tutarların kaynağının detaylı bir şekilde incelenmesi ve bu tutarların doğru işlemlerle ilişkilendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, tahsil edilen alacaklara ilişkin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında gerekli muhasebe kayıtlarının zamanında yapılması gerekmektedir. |
BULGU: Konusu Kalmayan Alacakların Kişilerden Alacaklar Hesabında İzlenmeye Devam Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bazı alacakların önceki yıllarda tahsil edilmesine veya sorumlularca yapılan itiraz üzerine terkin edilmesine rağmen 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.
MYMY’nin 140-Kişilerden Alacaklar Hesabının işleyişine ilişkin açıklamaların yer aldığı 84’üncü maddesinin (b) fıkrasının 1’inci bendinde kişilerden alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların bu hesaba alacak, 100-Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç kaydedileceği; 7’nci bendinde herhangi bir kanun veya kararla bu hesapta kayıtlı alacaklardan kısmen veya tamamen silinmesi gerekenlerin de bu Hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmektedir.
Dolayısıyla 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenen alacaklarla ilgili tahsilat yapıldığında bu hesabın kapatılarak karşılığında tahsilatın şekline göre ilgili diğer hesapların kullanılması, bir kanun veya kararla bu hesapta kayıtlı alacaklardan kısmen veya tamamen silinmesi gereken tutarlar için de bu hesabın kapatılarak karşılığında 630-Giderler Hesabının kullanılması gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede cari yılda 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenen bazı alacakların önceki yıllarda anapara ve faiz tutarlarının tamamen tahsil edildiği fakat tahsil edilen tutarların 333-Emanetler Hesabında bekletilerek 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında yapılması gereken muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında izlenen alacakların takip, tahsil ve izleme faaliyetlerinin ilgili mevzuat kapsamında titizlikle sağlanması hususunda taşra birimlerine talimat verildiği ifade edilmiştir.
Bulgu konusu hususa 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer verilmiş olup, aynı uygulamaya 2024 yılında da devam edildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, İdare mali tablolarının doğru ve güvenilir bilgi sağlamasını temin etmek için 333-Emanetler Hesabında bekleyen tutarların kaynağına ilişkin detaylı bir inceleme yapılması ve bu tutarların ilgili işlemlerle doğru şekilde ilişkilendirilmesi önem arz etmektedir. Ayrıca tahsil edilmiş olan alacaklara ait 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında gerekli muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.