|
ÖZET: Mutemetlikler Cari Hesabı’nın amacı dışında kullanıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu hesap, gümrük muhasebe birimlerinin nakit ilişkilerini izlemek için tasarlanmışken, bazı kamu idareleri tarafından yanlış bir şekilde kullanılmaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın yalnızca belirli muhasebe birimleri tarafından kullanılabileceğini ve işlemlerin belirli kurallara uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, huzurevi gibi kuruluşlarda yaşlılara ait ödemelerin, mal müdürlüğü tarafından verilen “mutemet” yetkisi ile bu hesapta izlendiği görülmüştür. Bu durum, kamu idaresinin kullanmaması gereken bir hesabın yanlışlıkla kullanılması sonucunda mali tablolarda hatalara yol açmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği usul ve esasların ihlal edildiği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi, bu bulguya ilişkin muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi için gerekli talimatları vermiştir. Ancak, 337 Mutemetlikler Cari Hesabı’nın mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde kullanılması, mali raporların doğruluğu ve güvenilirliği açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Mutemetlikler Cari Hesabının Amacı Dışında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Mutemetlikler Cari Hesabı’nın amacı dışındaki muhasebe işlemleri için kullanıldığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 337 Mutemetlikler Cari Hesabı’nı düzenleyen 265’inci maddesinde, ilgili hesabın gümrük muhasebe birimlerinin kendilerine bağlı muhasebe yetkilisi mutemetlikleriyle olan nakit ilişkilerinin izlenmesi için kullanılacağı; 266 ve 267’nci maddelerinde ise gümrük gelirlerinin tahsil ve ödeme işlerinin, gümrük muhasebe birimi olan yerlerde bu muhasebe birimlerince, gümrük muhasebe birimi bulunmayan yerlerde ise bu konuda yetki verilmiş olan muhasebe birimlerince yapılacağı; mutemetliklerin bir ay içinde tahsil ettiği tutarlar ile iade ettiği emanetlerden kalan bakiyeyi salı, cuma ve ayın son iş gününde muhasebe biriminin banka hesabına yatıracağı ve bu tutarların 337 Mutemetlikler Cari Hesabı’na kaydedileceği; mutemetliklerin ay içinde yaptıkları işlemlerin belgelerini ayın son iş gününde muhasebe birimine teslim edeceği ve bu belgelere dayanılarak 337 no.lu hesaptaki tutarların ilgili hesaplara aktarılacağı belirtilmiştir.
Ayrıca mezkûr Yönetmelik’te, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinden gümrük muhasebe birimleri dışında bu hesabı kullanmasına Hazine ve Maliye Bakanlığınca karar verilen muhasebe birimleri ile bunlara bağlı mutemetliklerin hesap ve işlemlerine ilişkin esas ve usullerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede gümrük muhasebe birimleri dışında olan Kamu İdaresinin 337 Mutemetlikler Cari Hesabı’nı kullanmasına Hazine ve Maliye Bakanlığınca karar verilerek usul
ve esasların belirlenmesi gerekirken bu şartın sağlanmadığı, huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezi gibi kuruluşlarda kalan yaşlılara ait ödemelere ilişkin işlemlerin kuruluş personeline mal müdürlüğü tarafından “mutemet” yetkisi verilerek söz konusu hesapta izlendiği, dolayısıyla Kamu İdaresince kullanılmaması gereken bir hesabın kullanılması sonucunda mali tablolarda hataya sebebiyet verildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması yönünde yazı ile talimat verildiğini belirtmiştir.
Mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasını sağlamak için 337 Mutemetlikler Cari Hesabı’nın mevzuat hükümleri doğrultusunda amacına uygun kullanılması gerekmektedir.